661 



Kleine exemplaren vormend op kleigronden, o. a. een zeer 

 Ifleinen vorm langs den Amstelwijkschen weg bij Dor- 

 ■d r e e h t, met zeer lange loloemstelen en kort gesteelde, lang 

 toegespitste, kleine bladeren, die eenigszins tot P. Z i z i i 

 naderen ; daarentegen bezit het herbarium rensachtige exem- 

 plaren van deze soort door van Aken gevonden in de 

 Mark bij de Duivelsbrug, waarbij de bladeren 26 cM. 

 -lang, bij 4 — 4^2 cM. breed zijn; zoo ook bevinden zich in 

 ^het herbarium van den Heer Abeleven planten uit het 

 z-iviertje het Meer teUbbergen, waarbij de bladopper- 

 vlakte 23 X 5 cM. bedraagt. Dergelijke exemplaren herinneren 

 aan P. longifolius Gay uit Lithauen (= P. ma- 

 ■crophyllus Wolfg. ) waar de bladeren echter bij dezelfde 

 lengte nog de helft smaller zijn. Deze plant is echter nooit in 

 vrucht verzameld, zoodat men haar als soort niet juist kan 

 •determineeren, doch vermoedelijk is zij wel een vorm van 

 -P. 1 u c e n s. 



Ook bij P. 1 u c e n s ondergaat de bladvorm menigvuldige ' 

 "wijzigingen naar gelang van de omstandigheden waaronder zij 

 groeit en daardoor vindt men nu eens de onderste bladeren 

 bijna tot de hoofdnerf gereduceerd, die bij deze soort uit een 

 .groot aantal dicht opeengehoopte fijnere, evenwijdige nerven 

 Tjestaat, terwijl de bovenste in een lange punt zijn uitgetrokken : 

 de vorm P. acuminatus Schuin., dan weer de bladeren 

 meer elliptisch tot omgekeerd eivormig, waardoor de plant 

 'tot P. decipiens Nolte nadert, welke vorm overeenstemt 

 roet de var. ovalifolia. 



De var. §. acuminatus bezitten wij uit de Vecht 

 bij Zwolle, verzameld door Dassen en uit de A c h t- 

 tienhovensche venen bij U t r e c h t, uit het herbarium 

 Wttewaal. Van Koevorden bezitten wij daarentegen 

 •een exemplaar, waarbij alleen de bovenste bladeren den cornuten 

 vorm hebben aangenomeo, waarbij dus de vormveranderende 

 invloed zich pas heeft doen gelden, nadat de plant zich reeds 

 •over een groote lengte normaal had ontwikkeld. Iets dergelijks 



