693 



heeft ; ook Chamisso beeldt haar met flauwe kiel af ; 

 daarentegen beschrijven R e i c h e n b a c h en G r e n i e r en 

 G o d r o n haar als afgerond, vlak, met welke zienswijze ik 

 ixirj vereenig naar aanleiding van een nauwkeurig onderzoek 

 naar de rijpe gedroogde vruchten uit het Vereenigings-ber- 

 baïium. Echter moet men goed rijpe vruchten kiezen, daar 

 anders door het indrogen vormveranderingen ontstaan, die 

 aan de vrucht een geheel ander aanzien verleenen. De soorts- 

 beschrijving van P. flabellatus past derhalve ook op 

 P. pectinatus en komt overeen met de var. d i c h o- 

 tomus Wallr. Hooker bracht P. flabellatus als 

 subspecies tot de gewone P. pectinatus, waaraan hij als 

 derde subspecies toevoegde P. f i 1 i f o r m i s. Laatstgenoemde 

 plant gelijkende op een zeer fijne var. s c o p a r i u s, heeft 

 echter geheel anders gevormde, de helft kleinere vruchten en 

 veel langer gerekte draadvormige bloeistengels, waardoor ik 

 deze als afzondei'lijke soort zou wenschen te behouden. Zij 

 komt echter in ons land niet voor, althans is tot nog toe 

 niet gevonden. Ofschoon zij meestal den naam van P. m a- 

 r i n u s draagt, schijnt het een ware zoetwatervorm te zijn, 

 die alleen in Zweden ook in brak water wordt aangetroffen. 

 De P. zosteracea Fries, waarvan Reich enbach een 

 afbeelding geeft, is een soort of variëteit, die evenmin in ons 

 land gevonden is. De beschrijving die Reich en bach van 

 deze plant geeft, wettigt echter het vermoeden dat we hier 

 te doen hebben met eene fluitante vorm van P. pectina- 

 tus var. flabellatus; het schijnt een zeeplant der Skan- 

 dinavische Flora te zijn. 



Zonder dat er scherpe grenzen kunnen getrokken worden, 

 laten zich derhalve bij P. pectinatus drie vormen onder- 

 scheiden : 



cc forma t y p i c a. 



§ P. pectinatus var. scoparius Wallr. 

 y P. pectinatus var. flabellatus £ab. 



De duidelijkste voorbeelden van de eerste variëteit, werden 



