735 



bij B. d i V a r i c a t u m en B. t r i c 11 o p h y 1 1 u m, alleen zeer 

 kleine vliegjes op de bloemen, die met de bevruchting niets 

 schenen te maken te hebben. Ten aanzien van de ontwikke- 

 ling van meeldraden en stampers komen mijne waarnemingen 

 met die van Muller en anderen overeen, dat zij ongeveer 

 te gelijk beginnen rijp te worden, de buitenste van beiderlei 

 organen het eerst. Nu eens zijn de meeldraden, dan de stem- 

 pels een weinig vooruit. Bij zonnig weder openen de helm- 

 knoppen zich natuurlijk eerder dan bij vochtige en betrokken 

 luchtsgesteldheid. Bevruchting door wind of insecten, zelf- en 

 kruisbevrvichting schijnen door elkander voor te komen. 



In enkele gevallen vond ik bij geheele zoden de honigklieren 

 tot eene kleine aanzwelling aan den voet van den nagel terug- 

 gebracht, n.l. bij kleinbloemige vormen van B. t r i c h o p h y 1- 

 1 u m s u b m e r s u m en bij B. h e t e r o p h y 1 1 u m, hetgeen, 

 evenals, volgens Muller, het kleiner aantal meeldraden, als eene 

 toenadering tot een vrouwelijken vorm kan worden beschouwd. 



Over 't geheel echter is de honigklier duidelijk aanwezig, 

 en haar vorm een der duidelijke soortskenmerken. 



De bloemen staan, normaal, altijd op meer of min, soms 

 zeer lange stelen, boven het water, in de lucht. Bekend is, dat 

 de bloemsteel in 't algemeen naar beneden dikker uitloopt. 

 Dit is biologisch van veel belang. Want dat deel, betrekkelijk 

 veel luchtruimte bevattend en specifiek lichter dan het water, 

 stelt de bloem in staat om, met uitzondering op al de andere 

 deelen der plant, boven de wateroppervlakte uit te steken. 

 Soms is de aanzwelling eene geleidelijke, andere malen tot 

 nabij den voet beperkt. 



De richting waarin de bloemen buiten het water uitsteken 

 is in 't algemeen een vertikale, hetzij de bloeiende top reed,s 

 vanzelf loodrecht opduikt, gelijk b. v. behalve bij de eerste, 

 ook nog wel bij latere bloemen van B. divaricatum, 

 hetzij deze schuins of horizontaal staat, wat b. v. zeer sterk 

 uitkomt bij de bloemenreeksen van B. t r i c h o p h y 1 1 u m. 

 Ook waar al de deelen door den sterken waterstroom in hori- 



