7a7 



Tusschen 10 en 25 Juni teekende ik aan : 



B a t r a c 11 i u m d i v a r i c a t u m : op 5 bloemen : 4 iixet 

 ■een bloeitijd van 4, 1 met een bloeitijd van 5 dagen. — De 

 nabloei, 2^^ helft van Juli, gaf hetzelfde tijdsverloop. 



B. Baudotii: 4 bloemen, alle met een duur van 4 dagen. 



B. trichophyllum f. natans: 6 bloemen, waarvan 

 3 met een duur van 4 dagen, 2 met een duur van 3 dagen. 

 1 met een duur van 2 dagen. Van B. fluitans en B. 

 ololeucos kon ik slechts eene enkele bloem volgen, die 

 echter in beide gevallen ruim 4 dagen bloeiend bleef. 



Op de toestanden gedurende die opvolgende dagen komen 

 wij nader terug. Ons voorloopig bepalende tot den toestand 

 van den eersten dag, merken wij op, dat terwijl de bloemsteel 

 alsdan i'echt of aan den voet geotropisch opgebogen is, de 

 top van datzelfde deel eene kleine nuteerende positief helio 

 tropische kromming vertoont. 



Ten overvloede nam ik ten aanzien van die heliotropische 

 nutatie een paar eenvoudige proeven met losse voorwerpen 

 in kuipen. Een dier kuipen werd tegen een wit gepleisterden 

 naar het zuiden staanden muur geplaatst, en bloeiende tak- 

 ken in de nabijheid van den van den muur afgekeerden rand 

 der kuip gebracht, zoodat zij -op den middag door dien rand 

 tegen de zon beschaduwd werden en daarentegen het volle 

 licht van den door de zon beschenen witten muur ontvin- 

 gen. De bloemen keerden zich in dat geval des middags 

 naar den muur, dus naar het Noorden, waarheen de licht- 

 bron verplaatst was. 



De verdere waarnemingen, betreffende den levensduur der 

 bloemen en de bewegingen van den bloemsteel werden gedaan 

 ■op voorwerpen in kuipen, die in op eene eenigszins tegen den 

 wind beschutte maar overigens open plaats waren ingegraven, 

 en in de vrije natuur. In 't laatste geval werden rondom 

 even boven het water uitkomende knoppen of pas ontloken 

 bloemen wijde papieren ringen gelegd, die lang genoeg bleven 

 drijven, en met een teeken ter herkenning voorzien waren. Hier 



