738 



waren alle bijzonderheden niet zoo nauwkeurig na te gaan, 

 en traden ook eerder stoornissen in ; echter waren deze waar- 

 nemingen een middel tot controle van de gelijkheid van den 

 duur en het algemeene, normale verloop hij de natuurlijk 

 groeiende plant en de losse drijvende takken. 



De opwaartsche stand der bloemen werd later door een 

 nederwaartschen van de vrucht vervangen. Door de onderzoe- 

 kingen van Pfeffer, Vöchting en Hansgirg is be- 

 kend, dat de krommingen van bloem- en vruchtstelen in het 

 algemeen niet alleen bij verschillende planten op verschillende 

 wijze geschieden, maar ook aan verschillende invloeden, tijde- 

 lijke slapheid der dragende, en gewicht der gedragen deelen, 

 epi- en hyponastie, geotropisme en heliotropisme, beide posi- 

 tief en negatief, onderhevig kunnen zijn, zoodat elk bijzonder 

 gjeval een afzonderlijk onderzoek vereischt. 



Hier is de nederwaartsche kromming van den vruchtsteel 

 even als de opwaartsche een geotropische kromming, maar 

 een positieve, en de tweederlei geotropismen volgen op eene 

 zeer eigenaardige wijze elkander na. Het negatieve geotropisme, 

 dat zich aanvankelijk aan den voet van den bloemsteel open- 

 baart, verplaatst zich van lieverlede naar den top. Inmiddels 

 begint de voet positief geotropisch te worden en ook deze 

 gevoeligheid plant zich geleideUjk naar den top voort. Eerst 

 overwint en vernietigt zij de opwaartsche kromming aan den 

 voet, en vandaar uitgaande krijgt zij van lieverlede langs de 

 geheele lengte de overhand. 



Het verloop vertoont eenige ovei-eenkomst met dat van de 

 elkander opvolgende hypo- en epinastische krommingen van 

 een varenblad. Gelijk daar, hebben wij bij den bloemsteel van 

 B a t r a c h i u m ook een tusschentoestand, waarbij het onder- 

 ste gedeelte reeds de achterwaartsche en het bovenste gedeelte 

 nog de opwaartsche buiging vertoont, en waarbij dus, ofschoon 

 de bloemsteel telkens meer naar de watervlakte overhelt, toch 

 de bloem aan den top daarvan rechtop blijft staan. 



In fig. 1 a— ƒ zijn de opvolgende toestanden van een bloem- 



