741 



steel aan den top van een benedenwaarts gericbten tak, voorbij 

 den voet, zich recht uitgestrekt vertoont. Daar de hierop 

 volgende, met eene bloem eindigende tak, bij afwijking, zeer 

 kort gebleven is, staat de aan den voet opgebogen bloemsteel 

 er schijnbaar juist tegenover. 



Fig. 5 is de schets van een geval, zoowel bij B. d i v a- 



Q ■ ~ ö o 2. ® ~ 



Fig 5 



ricatum als bij B. Baudoti waargenomen, waar de 

 reeds horizontale maar nog rechte uitgebloeide bloemsteel 

 onder water op een naburigen stengel stuitte. Dien weer- 

 stand kon hij blijkbaar niet overwinnen. Hij bleef den geheelen 

 dag recht en in denzelfden stand. Maar den volgenden dag^ toen 

 zich dus het positief geotropisme tot den top had voortgeplant, 

 boog zich deze, voorbij het steunsel, naar beneden. 



In de vrije natuur komen sommige verplaatsingen der aan- 

 hechtingspunten ten opzichte van de vertikaal regelmatig 

 voor. Zoo ziet men aan horizontaal doorgroeiende bloeiende 

 takken, dat de nieuw gevormde eindelingsche bloemknop gere- 

 geld boven ligt, en het blad met den tot vervolg van de reeks 

 bestemden zijknop daaronder. Toch staan de bladen niet één- 

 zgdig maar spiralig gerangschikt. Er is dus eene torsie aan 

 den top, die daarachter hersteld wordt, en waarbij de aanhech- 

 ting van den bloemsteel, aanvankelijk aan de naar het 

 zenith gekeerde zijde gelegen, bij de oudere, achter den top, 

 zijdelingsch geworden is. De buiging van den steel heeft dan 

 deze verandering gevolgd. 



Ik had geen gelegenheid, het mechanisme dezer torsie en wat 

 er verder mede samenhangt, nog in dit saizoen nader te onderzoe- 

 ken. Ongetwijfeld echter moet daaruit worden verklaard, dat de 

 vruchtstelen, bij dezelfde horizontale strekking der bloeitakken, 

 nu eens met een sterke bocht over den rug der stengels liggen, 

 andermaal bijna recht en loodrecht naar beneden hangen. Ook 



