744 



laten dan eenige korte, niet meer tot de oppervlakte opgroeiende 

 stengels in de diepte. Een nabloei had hier niet plaats. 



Ten overvloede moge nog worden opgemerkt, dat de aan- 

 vang en het einde van den bloei, voor dezelfde soort, niet 

 slechts in verschillende jaren, maar ook plaatselijk en indivi- 

 dueel verschilt. Nadat de bloei, bij de voorwerpen in mijne 

 onmiddellijke omgeving, geëindigd was, werden elders nog wel 

 frisch groeiende en bloeiende aangetroffen. Vermoedelijk waren 

 deze dan ook later begonnen. Ook op dezelfde groeiplaats 

 waren zoden, die een paar weken bij andere ten achter waren ; 

 en van B. divaricatum kwamen kleinere zoden voor, 

 waarvan de takken eerst zeer laat de oppervlakte bereikten 

 en begonnen te bloeien. Sommige bleven zelfs den geheelen 

 zomer onvruchtbaar. 

 , Van den nabloei der krachtige zoden dezer laatste soort 

 maakte ik nog gebruik, om takken daarvan in hunne ontwik- 

 keling na te gaan. Van een dezer is de geschiedenis in fig. 6 

 voorgesteld, in eenvoudige schetsen, die tot opheldering bij de 

 aanteekeningen werden gevoegd, en waar de bladen zijn weg- 

 gelaten, tak en bloemsteel door eene enkele lijn en de bloem 

 en vrucht door een cirkeltje zijn voorgesteld. Alleen de laatst 

 waargenomen toestand is naar het uit het water genomen en 

 gedroogde voorwerp nagetrokken, zoodat daar de afmetingen 

 nauwkeurig zijn ; slechts zijn de deelen, bij het drogen, in één 

 plat vlak gebracht. De overeenkomstige deelen zijn overal 

 door dezelfde letters a — e, aangeduid, de waterspiegel door 

 eene horizontale gestippelde lijn. De achtereenvolgende toe- 

 standen zijn door den datum onderscheiden. 



Bij den eersten (15 Juli) ziet men het opstijgend uiteinde 

 van een tak, die door eene bloem a wordt besloten ; daarnaast 

 staat het nieuw gevormde bebladerd zijtakje, in eenigszins schuin- 

 sche richting ; den volgenden dag was dit takje langer geworden, 

 Niet boven het water kunnende uitsteken, had het den stengel, 

 waaraan het verbonden was, en daarmede den bloemsteel, naar 

 beneden getrokken, den daaropvolgenden dag nog verder, met 



