177 



nodiën meestal sterk rood aangeloopen. Bladen lancet- 

 vormig, smal, spits tot zeer spits aan den top, aan den 

 voet lang wigvormig uitgetrokken, groen, van boven 

 kaal wordend, van onderen behaard, flink ontwikkelde 

 bladen tot 4 cM. lang wordend bij 5 — 10 mM. breed; 

 aan beide bladranden 3 — 4 weinig forsche tanden welke 

 Va — 1 mM. lang en aan den top recht en spits zijn en 

 1 — 5 mM. van elkaar zijn verwijderd. Bladen echter 

 dikwijls bijna gaafrandig. Kelken door aangedrukte haren 

 grijsachtig, kelktanden (2 — ) IVo — 3 ( — 4) mM. lang, 

 korter dan de kelkbuis, voorzien van een 1 mM, lange 

 witte naald; kelken onbeklierd, of zeldzaam met kheren. 

 In Midden-Europa zeer verbreid en bij ons de meest 

 voorkomende vorm, waarin Galeopsis Ladanum optreedt. 

 Niet geheel typisch ook in Zweden aangetroffen en aan- 

 gevoerd waargenomen, eveneens niet geheel typisch, in 

 Noord-Amerika. Indien wij het voorkomen van deze 

 variëteit in óns land nagaan, dan vinden we dat blijkbaar 

 vroeger deze variëteit meer verbreid was over ons land, 

 dan thans het geval is. Zooals op 't oogenblik de ver- 

 spreiding is, moeten we opmerken dat G. Ladanum L. 

 eigenlijk alleen inheemsch is in onze provincie Limburg 

 en bijna uitsluitend in het zuidelijk gedeelte, terwijl vroeger 

 deze soort, blijkens het aanwezige bewijsmateriaal ook in 

 andere provincies en speciaal in de duinen voorkwam. ^) 

 Van vele vindplaatsen buiten Limburg is 't buitendien 

 zeker, dat we met aangevoerde planten te doen hebben, 

 zooals de vindplaatsen op stationsterreinen en langs en 

 tusschen de rails aan spoordijken dat aantoonen. Ik zag 

 bewijsmateriaal van volgende vindplaatsen: 



^) Kruidk. Archief 2. I. p 400 (van Eeden); van Hall Fl. Batav. 

 Septentrion. In Herb. Ned. Bot. Ver. bevinden zich twee fragmenten 

 van van Hall zelf met de opgave v. H. 681. Hollandia. De opgave 

 uit Baarn (prov. Utrecht) is niet meer te controleeren. 



Nederl. Kruidk. Archief. 1918. 12 



