137 



in het Meer; bijna ieder jaar treedt dit op, gepaard 

 gaande met een enorme vischsterfte. 



2° de kans bestaat op een vergrooten toevoer van anor- 

 ganische zouten, doordat op de landen langs de Hunze 

 steeds meer kunstmeststoffen gebruikt worden, een — zij 

 het dan ook gering — deel hiervan kan worden uitgeloogd 

 door regens en overstroomingen en zoodoende in het 

 Meer terecht komen. 



3** een verandering, die nog niet zoo héél lang geleden is op- 

 getreden, is de afsluiting door sluizen van het Reitdiep van de 

 zee — het Reitdiep was de afwatering van het Zuidlaarder 

 Meer naar zee — vroeger kon bij hooge vloeden het 

 zeewater diep landinwaarts dringen. Een biologisch verschil 

 met vroeger, als gevolg hiervan, is het verdwijnen van de 

 bot uit het Zuidlaarder Meer. Vroeger werd deze herhaal- 

 delijk in fuiken gevangen, in latere jaren nooit meer; de 

 reden is wel, dat voorplanting in zoetwater niet mogelijk is. 



Overigens is het mij niet gelukt eenig brakwaterrelict — 

 als herinnering aan dezen toestand — aan te treffen, hoewel 

 dit steeds mijn volle aandacht heeft gehad. 



Naar aanleiding van het onderzoek van bodemmonsters 

 is het ook niet waarschijnlijk, dat brakwatervormen hier 

 ooit eenige beteekenis gehad hebben. 



Op grond van dit laatste is ook niet aan te nemen, dat 

 in den laatsten tijd belangrijke biologische veranderingen 

 zijn opgetreden. 



Met het oog op de feiten sub 1° en 2^ vermeld is het 

 echter niet onmogelijk, dat mettertijd de chemische samen- 

 stelling en als gevolg daarvan de biologische, merkbare 

 verandering zullen ondergaan. 



Over de chemische samenstelling van de in het water 

 opgeloste stoffen kan ik op dit oogenblik nog niets mede- 

 deelen : een onderzoek hierover, dat verband hield met 

 eenige problemen van biologischen aard, kon tot nog toe 

 niet tot een goed einde gebracht worden. 



