406 Obfervvatio . XC. 
zontale cantum horologium , ad perpendicularem vero vertica- 
lia- quecunque pertinent, hzc duplicia fuut , nonnulla quatuor 
mundi pun&a primaria, feu plagas Horizontis cardinales, meri- 
diem nempe, feptentrionem, ortum & occafüm directe refpiciunr, 
inter quz duo priora, verticalia ««-' i£cxv, cum in primario cir- 
culo verticali fint pofita, duo vero po(teriora a nonnullis Meridia- 
na,canquam in Mcridiano fita,denominantur,alia funt declinantia 
verticalia, que plagis intermediis faciem fuam obvertunr, Plana 
horológiotum, que ad Horizontem ficum obliquum five inci 
natum haberit, pariter duplicia deprehenduntur , nam quedam 
verfus puncta mundi cardinalia aut reclinationem aut inclina- 
tionem; alia autem eandem verfus intermedia fübeunt, in prio- 
^ ribus cam inclinata & reclinata verfus meridiem & feptentrio- 
pem, quam ab horizonte verfus ortum & occafum declinantia 
^ fab cenfum veniunc, in pofterioribus vero deinclinata , que non 
tantum declinant, fed etiam inclinant aut. declinant notpinanda 
re(tant 5 his in genere probe perfpeis, nunc fupra dicta ordine 
& methodo conveniente curatius expoficurus, ub 
» UNA S. 
I. Cum horizontale horologium per fe (i horizontalenec 
demonftratione indigeat, calculus tantum, qui reliquorum fun- 
damentum eft, pro illius ftru&ura erit edocendus,, qui pet fe- 
quencem Analogifmum clicitur,dicendo, ut finus totus ad fin 
loci elevationis Poli ; fic tangens diftantiz folis a meridiano pro 
hora quzfira ( v. g. pro horis XI. & I. 15. grad. pro horisX.& 
IL, 20 grad. pro horis IX. & III. 4s. grad. ) ad tangcntem a2 
gul: horarii quzfiti, quibus operationibus fepius geri" m 
dici pro horizontali horologio erunt noti, — Hoc ombi jure 
pro caterorum bafi tánquam perfedliffimum,cum per totum an» 
num orntes arrificialis diei horas monítrer, habetur. s 
TI. Horologia verticalia primaria, quorurn plana & mer" 
diem & (eprencrionern dircae refpiciunt, in iis cerra region» 
qua per go.gradus a propofito loco fub codemMeridiano di(tant 
- horizontslia deprehenduncur; hoc per globum terreftre 
.. Cile exhibetur, ducatur nempe locus füb meridiauum iir 
