30l 



ledig gevormd zijn, de juiste kennis aan de hand 

 van de lengte van dit tijdperk. Eindelijk komen bij 

 onderscheidene boomen en heesters, ten tijde van het 

 zomersoistitium , bladeren te voorschijn (het zooge- 

 naamd St. Jans schot) , waarvan de ontwikkeling , in 

 zoover zij het begin der zomerwarmte aanduidt, op- 

 merkzaamheid verdient: zelf wordt het belangrijk 

 geacht op het afvallen der schutblaadjes te letten bij 

 die boomen, die ze niet, zooals Tiha, gelijktijdig 

 met de bladeren verliezen. 



2°. Het kwijnen van den groei, het begin van 

 den winterslaap der planten, kenmerkt zich bij de 

 bladeren door de verkleuring van hun groen, en 

 het afvallen, verschijnselen die eerst gedeeltelijk, 

 later algemeen zijn. Van deze 4 tijdstippen dient mede 

 aanteekening gehouden te worden. Bij de vrucht zijn 

 de verschijnselen van hare volkomene ontwikkelingen 

 kenbaar aan het openspringen der zaadk leppen, of, 

 waar de bouw van het zaadhuis dit niet gedoogt, 

 aan de kenmerken van het rijp zijn van het zaad. 



3°. Het dus genaamd vroeg Toorjaar, t. w. het 

 vroegtijdig verschijnen van het loof schijnt in zeer 

 naauw verband te staan met de ontwikkeling der blad- 

 knoppen voor den winter, en hiervan meer afhan- 

 kelijk te wezen dan van de warmtegraad van dat 

 jaargetijde. Bij de groote moeijelijkheid , waarmede 

 de waarneming van het tijdstip, waarop de blad- 

 knoppen gevormd worden, gepaard gaat, kan men 

 hare meerdere of mindere ontwikkeling bij het be- 

 gin des winters als vast punt aannemen, en dus 



