SCOPERTA DELLA CIRCOLAZIONE DEL SANGUE 367 



legato non potrebbe per conseguenza ritenersi l' officina di 

 preparazione del sangue. 



Ma sentiamo lui stesso : « Ut non omnia (ammalia) iisdem 

 » partibus exterioribus utuntur, sed quodque pro vita motu- 

 » que vario sibi peculiares recepit; sic et interiores alio 

 » atque alio modo dispositae sunt in diversis animalibus; 

 » viscera autem eorum peculiaria sunt, quae sanguinem ha- 

 » bent ;quamobrem etiam unum quodque eorum ex 

 » materia sanguinea constat. Quod in nuper editis 

 » patet ; sunt enim cruentiora maximaque pro portione, quo- 

 » niam in prima concretione species copiaque materiae evi- 



» dentissima est Cor autem v e n a r u m p r i n e i p i u m 



» est: ex hoc enim venas prodire, non vero per 

 » hoc transire conspicimus, atque natura ejus venosa 

 » est, utpote generis societate juncti cum venis. Situs ejus 



» itidem sedem obtinet principalem Quum per cetera 



» viscera, ut dictum est , venae transeant , nulla per cor 

 » tendit: unde partem et prìncipium venarum cor esse aper- 

 » turn est, idque probabili ratione : medium enim cordis 

 » corpus spissum cavumque est; plenum etiam sanguinis, 

 » quasi hinc venae oriantur; cavum quidem , ut recipiat 

 » sanguinem; spissum vero ut principium cai oris servet : in 

 » hoc enim solo viscerum et partium omnium corporis san- 

 » guis sine venis continetur; ceterae vero partes omnes san- 

 » guinem in venis habent, idque probabili ratione : sanguis 

 » enim ex corde ad venas quoque der ivatur; at 

 j vero ad cor non aliunde: id enim principium et 

 » fons sanguinis est, aut conceptaculum primum ». Ora, se il 

 sangue doveva passare dal cuore ai vasi, ma non dai vasi 

 al cuore, si capisce che esso non poteva certamente, secondo 

 le idee di Aristotele, circolare nel corpo. 



È detto infatti poche righe più innanzi nello stesso capo: 

 « At jecur etiam omnibus sanguine praeditis est , sed nemo 

 » id censuerit esse principium vel corporis totius, vel san- 

 » guinis : situm enim nequaquam est versus locum princi- 

 » palem, lienemque sibi habet quasi ex ad verso respondentem 



