18 NEDERLANTZE 
Het zes-en-twintighfte Hooftdeel. 
Van de Oranje-boom met. de kleine Vrught. 
Hefp, lib. 4. D Ie klein Oranje-boomtje werdt van Ferrarins genaamt Aurantiam 8}. 
CiBauhin. *-* nenfe, en isde Malus Aurantia Humilis van Bauhinus en Clufins, ook 
Piaacl, rr. gemeenlijk Naantje geheeten , het heeft korte en dighte in-een-gedrongen 
ende takjes, de bladeren zijn die van den gemeenen Oranje-boom gelijk. Maar 
in alle haar deelen veel Kleinder, voor {pits toe-loopende, de blommen (die 
het overvloedigh voortbrenght) mede als op malkanderen gepakt, en zijn 
van maakzel die van d'andere foorten gelijk , dogh zo groot niet; de Vrught 
ís van groote als een Okkernoot,de fchil is Gout-geel, niet zeer bitrer,'t vlees 
weinigh, en het mergh is onderfcheiden in aght deelen,van {maak aangenaam 
zuur. DitBoom-gewasis zeer vermakelijk in't gezight, en dat ten aanzien 
vande overvloedige vrughtbaarheidt, die veeltijds mede oorzaak is van het 
korte leven, indien men daar in niet voorziet, door wegh-nemen van de over. 
vloedige Blommen en Vrughten: | Ee 
Tot hier toe zijn wy nu bezigh geweeft mer alle de foorten van Vrughten 
te befchrijven , die tot nogh in onze Nederlandze Hoven zijn te vinden, en 
by Ferrarium in zijn Hefperides vermelt, wie wy ook hebben na-gevolght, 
voor zoo veel hy metonze ondervindinge over-een-komt, en dewijl ver- 
fcheiden veranderingen hebben aangemerkt, 't zy die haar oorfpronk neemt 
van onze Oeffeningh, of andetzints, zoo zal men die genoegh bekennen, 
als men deze Befchrijvingen nevens de af-teekeningen met die van dien 
Schrijver willen vergelijken , en vorder hopen dat door naarftigheidt der 
Liefhebberen nogh meerder nieuwe Soorteeringe ons Nederlandt mogen 
werden toe-gebraghr. 
Het zeven-en-twintighfte Hooftdeel. 
Van het onderfcheids der Oeffeningh van den Limoen-en Oranje-boom. 
At tot de gemeene oeffeningh treden , {zoo hebben wy het onder- 
fcheidt, dat tuflchen het op-queecken van den Limoen-boom en Oranje- 
boom is, hier willen aanwijzen. Het heeft zijn oorfpronk daar uit, dat den 
Limoen-boom teerder als den Oranje-boom werdt bevonden, omde onge. 
makken en koude van onze harde lught te verdragen ; overmides het hout 
veel zaghter, en nergens na zoo vaft gefloten is. Onder de foorten van Lie 
moenen is mede onderfchieidt ; want daar zijnd’er geen, die de rampen van 
ons Climaar beter konnen tegenftaan , als die wy befchreven hebben met den 
erfteboek, naam van gemeene witte Limoen, en den Adams Appel fwarte Limoen ge- 
piver 8 ‚naamt, daarom die van onze Oeffenaars meeft bemindt; en voortgeteelt 
Iderx ry. Werden: Maar wy hebben betoont, dat nogh meerder foorten van Limoenen 
Hooftdeel. tot vtughebaarheidt zijn te brengen, gelijk de Befchrijvingh hier vooren uit- 
wijft. Voorts is de handelingh eenderley, behalven datde Boomen , die 
zoete Vrughren dragen , begeeren een wel-ter-Zonrnie ftaande plaats ; op dat 
de Appelen daar door tot beter kooking , en aangenamer {maak zouden ge- 
raken, ‘t welk niet zijn zal, indien men in tegendeel handelt. Ten anderen, 
is nogh dit, dat men inde voort-teelingh niet gebruike ‚als het zaadt vanden 
Oranje- 
