HESPERIDES. 19 
Oranje-boom, ófn dar de koude dezer Landen beter kan tegenftaan, gelijk 
voorenis verhaalt. Zelf in Italiën werden de Limoen-zaden zelden gezaait, 
om haar fwakheidts wil ; want alle Limoenen willen gaarne in de Oranje- 
{tam door in-oculatie vatten, vrughtbaar, en tegen de koude en andere onge- 
makken harder zijn, als of die op haar zelven warten gezer. 
Het aght-en-twintighfte Hooftdeel. 
Hoe men de Boomen uit andere Landen bekomt. 
H Et zal niet wen zijn ‚ aantewijzen, hoedanigh deze Hefperije 
Boomen hier te Lande verktegen werden, voor die gene, die de zelve 
__door het zaaijen niet willen afwaghten. Hier ftaar waar té nemen Tijdt en 
Plaats, en de wijze hoedanigh men zal handelen : ’ Is voor eerft noodigh ; 
dar de op-gravingh en in-fchepinghgefchiedt in de maanden van December, 
of Januario ten langhften; op dat in May mogen ontpakt en geplant wer- 
den; want zoo het later nade Zomer loopt, ftaat men in groot gevaar, om 
de Boomen te verliezen , of ten minften is men veel ten afteren , om die aan 
her groeyen te krijgen. De plaats, daar die moeten gehaalt werden, is 
St. Remo, gelegen aan de Riviere Nervi, van waar gevoert werden op Genua, 
uit geen ander Geweften zal men Boomen brengen, om alhier in ons Neder- 
tand: te oeffenen , overmidts de gelegentheidt van die plaats, boven alle die 
in Italien zijn, met ons Climaat beft over-een-komt, als leggende op de 
hooghte van omtrent 43 Graden, benoorden den Evenaar. Ten anderen, 
werden daar de befte en er varenfte Hoveniers van gantfch Italien gevonden, 
daar komen geen rechter Stammen , nogh fchoondet Vrughten, als uit dezen 
Hefpérides. Indien men de Boomen uitwarmer Landen , als Hifpanien of 
Portugaal brenght, voorwaar het zal te vergeefs wezen , dewijl die onze 
koude en ongeftadige Lught niet wel konnen dragen. 
Wanneer nu de Oranje-en Limoen-boomen op de gezeiden tijdt met een 
goede klomp Aardèê om de Wortel , zijn uit-gegraven , zullen die met aard- 
mefch verzorght werden, op dar de Maffa geheel blijft, en geen aarde kan 
af-vallen, laat die dan pakken met de gantfche kroon , aght of thien , meerdet 
of minder, na zy groot zijn, in een fuiker-kift, die toe-gemaakt, en in het 
_… Schip, op een lughtige plaats geftelt werdt , en zoo konnen die zes of aght 
weken goer blijven : maar hoe de Reis korter valt, hoe beter. Hier by dient 
nogh tot waarfchouwingh , dat zorge gedragen werdt, in de kiten geen ope- 
ningh, nogh eenige gaten te maken ; op dat de Ratten , die zomtijdts veel in 
de Schepen zijn, de ftammen niet fchenden ; want wy de ondervindingh 
daar af met leetwezen hebben gehadr,dat de baften in’t ronde van de Boomen 
waren af-gegeten, en hier mede de was lange verwaghtinge verydelt. En dit 
is, wataangaat de overvoeringe uit Italien; waar door onzen Hefperides in 
Nederlandrt haar eerfte beginzelen genomen heeft, | 
Het 
Tydt, 
Plaatze: 
Handeling. 
