a ONEDERLANTZE 
Het een-en-dertighfte Hooftdeel. 
Van het zaayen der Boomen. 
IN deze koude Landen verëifcht het zaayen van Oranje-kernen veel tijdt, 
aleer die tot Boomen werden,niet-te-min wert dit by veel Lief hebbers met 
voordeel gedaan, inzonderheidt in Brabandt , alwaar verfcheide Perfoonen 
zijn, die, met dit Jaarlijks te aftervolgen , groote en vrughtbaare Queekeryen 
hebben bekomen, en hier door andere tot de zelve genegentheidt op-gewekt. 
Om dit zaayen wel tedoen, zoo moet men daar toe verkiezen het Zaad uit 
Oranje-appelen, en niet van Limoenen, veel min dat uit Citroenen , als zijnde 
Hefp.lib. 3. te teeder. Volgens Ferrari getuigenis werden deLimoen-zaaden in Italien zel. 
“P29- den gezaait „ om dat de ongemakken niet wel konnen tegen-ftaan : veel on- 
dienftiger ishet dan in deze Geweften. Diedit wil beginnen, zal het ge- 
voedfte,befte en rij pfte Zaad verkiezen,van fchoone volkomen-rijpe Oranje- 
appelen,zooals uit Higpanien,Portugaal,of Italien komen’t zelve met regen- 
water af-waflen , en reinigen van alle vuiligheit, en-daar na in de fchaduwe we- 
derom dry of vier dagen drasgen int begin van Mey‚en volgens ’t zeggen van 
Hefp. lib.2, Ferrgrius, twee dagen voor de volle Maan moet men zaayen als volght: Vult 
p.8._ daar voe een Pot, met goede verre, klein-gewreve Aarde; leght het Zaad daar 
in een vinger-breedt diep, en ruim twee duimen breedt van malkander; ftelc 
de Pot tegen het Zuiden, in een open-lugrige, louwe, wel-ter-Zonne-ftaande 
plaats , en befproeit dit gezaaide van ftonden-aan met laauw regenwater, en 
dat om den derden dagh , dogh moet deze Aarde niet al te nat, maar alleen 
matigh onderhouden werden. Om het uit-fpruiten te bevorderen , zal men 
glaazen Lantaarnen op de Pocftellen , dat het werk uittermaten zal helpen _ 
voort-zetten. In’tuitfpruiten van ’t Zaad gebeurt veeltijds, dat de fcheur- 
jesdubbelt voort-komen , teweten, twee by malkander; deze tweelingen 
moet men fcheiden, de fwakfte uic-trekken, op datze het voedzel aan den an- 
deren niet benemen. Dezejonge Zaailingen werden veeltijds gequelt van 
de Oor-wormen , Mieren , Slakken en Piflebedden , die de zelve af-eeten, en 
den wafchdom benemen ; waarom daar tegen dient voorzien te werden. 
Op het derde Jaar moet men de Zaailingen yder in een byzondere Pot ver- 
planten, in goede Aarde , en ftellen op een plaats als vooren , daar van alle 
quade Winden mogen bevrijdt zijn. Zonder tegenfpoer zullen die op haar 
vijfde Jaar een vinger dik wezen , bequaam tot de in-oculeeringh , en in het 
twaalfde Jaar , of ook wel minder, tot het voort-brengen van hare Vrughten. 
Dit is de gemeene en zekerfte wijze van zaayen ; waar door men deze Boo- 
men kan op-queeken , en van jonghs-aan gewennen tot het dragen der onge- 
makken , die haar door de ongeftadigheidt. van dit Climaat konnen over- 
komen. 
Tegen het Door de konft van uit-broeyen in verfche Paarde-mifch kan men deze 
pesten Zaaden zeer haaftigh en kraghtigh doen uit-fpruiten. Wanneer het Zaadt 
Zaaden. Eerftgeweekt werdt in laauw water , daar verfche mifch, en een weinigh Sal- 
peter in geftaan heeft, gelijk wy gezien hebben tot Noordtwijk in Hollandt; 
by Sr. Borel, dat hy in een Jaar de Oranje-boomen uit Zaadt heeft doen - 
groeyen, tot de hooghte van twee voeten en een vinger dik „bequaam om het 
tweede Jaar te in-oculeeren : maar zoo haaft als de Zon naar ’t Zuiden week, 
en ons den aanftaanden Winter verkondighde, begonnen die teedere Quee- 
kelingen 
