HESPERIDES 2 
Het Enten met den Bot, en wilt geen botte menfchen 
Flier dient een wakker oogho, en nette vingers toe, 
Men doet een wonder-fluk , en niemandt weet'er hoe. 
Het zoude hier wel paffen, eenige openingh te doen, hoedanigh deze ver- 
eeningh gefchier, en dit groote werk in een klein begrip werdt uitgevoert,hoe 
dat een Boom iste zamen geftelt van deeltjes, die vele menighvuldige dunne 
veezelingen gelijk zijn, langhs welke, door onzightbare toght.gaatjes, het 
voedzel, dat ten deele in voghtigheden beftaat, opwaarts klimt, daar het zigh 
door de takken verfpreidt, alwaar het by middel van de uiterlijke hitte der 
Zonne, en in-gefchapen warmte van binnen, de uitwerkinge van blaaderen ; 
blommen en Vrugten te voorfchijn brenght. Deze langh-dradige door- 
toghten, (daar de baft geheel van t'zamen geftelt is ,) door-gefneden zijn- 
de, gelijk mede die van de Oculatie, welkers openingen dan weder regt op dent 
anderen komende, zoo werdt de voghtigheidt, en het voedzel van den Stam 
aan het in- geënte mede - gedeelt , door de groeyende kraght te zamen 
gevoeght, en veréenight Men ziet het tegendeel gefchieden, wanneer 
deze over-een-kominge der door-toghten niet wel en zijn geftelt ; dan het 
is onze meeningeniet , hier vante reden-kavelen : maar bevelen dat aande 
hooge Verftanden der Natuut-kenders, en houden ons alleen by de eenvou- 
dige Oeffeningh. Men kan door in-oculeeringh aan veel veranderingh van 
Vrughten geraken ‚ wanneer men maar van Stammen of Zaaylingen voot= 
zien is, volgens de Hof-leffen van d'Heer Cats: | 
Heeft yemandt in het Landt een Vraght van beter aart ; 
Maakt datje zijn Gewas met uwe Boomen paart. 
Het dry-en-dertighfte Hooftdeel. 
Van de woort -teelingh door in= leggen. 
an Elijk in alle Schepzelen van natuure een voort-teelende eigenfchap is, 
alzo bevint men ’t zelve mede in de Boomen,die hare vermenighvulding 
hiet alleen hebben doorde Zaaden , maar ook door de uit-loopen onder aan 
hare wortelen. Om dit tebevorderen, heeft de konft daar niet weinigh by- 
vele ‚teweten, hetinofaf-leggen. Van het zaayen is hier vooren ge= 
handelt , en het andere ftaât nu tegenwoordigh te doen ; waar in voor eerft 
dient geweten, dat den Oranje-boom zelden by de Wortelen uit-{laat, en dat 
het in-leggen van detakken, om de hardigheidt van haar hout , niet wel tot 
het fchieten en maken van Wortelen iste krijgen ; hoewel eenige zeggen, 
Cats Bui- 
ten-leven. 
zulks te konnen gefchieden, en onder andere de Heer Muntingh in zijn ware 1 Boek; c.#. 
Oefening der Planten : Voor my,ik heb daar toe noit konnen geraken. Maar 
aan den Limoen-boom, die zaghrer van hout, en meer genegen is onder by 
de Stam uit te fchieten, kan deze voort-teelingh bequaamlijker gefchieden : 
voornamentlijk als de Oculatie dight by de grond ftaat, het zy dan , dar d'in- 
leggingh boven inde kroon, of onder by de grondt gedaan werdt ; zoo geeft 
de tak een fneede van onderen op-waarts, neemt dan een Pot, waar in onder , 
ofte in de zijde een gat is, fteekt daar den tak door, en maakt dat de voorzeide 
fneede in ’t midden van den Pot komt , leght tuffchen de gefneede openingh 
een 
