Ferrarit 
Hefp. lib; z. 
cap. 13. 
Om-grà- 
vingh. 
De Mey, 
Halelujah, 
4Hooft(tuk, 
32 NEDERLANTZE 
Het zes-en-dertighfte Hooftdeel. 
Wan meftingh > ververffingh en Om-gravingh. 
H Et meften van den Limoen en Oranje-boom gefchied,na de verfcheiden. 
heie der Geweften, en dewijl wy van meenigh zijn, deze Oeffeningh 
alleen te fchikken na de gelegentheidt van ons Nederlandt, zal dit werk 
gefchieden, in de Maant van Mey , zoo haaft als de Boomen uit de Winter- 
plaats komen ‚ en dat om de twee of dry Jaaren , naden noodt vereifcht. 
Graaft met een fcherpe Troffel, of {malle Spaade, de oude Aarde een handt- 
breet, of meer , in't ronde, uit de Tobbe, of Pot, daar den Boom in ftaat, zoo 
diep als men kan komen,met-eenen weg-nemende de oude veezel-wortelen, 
en uit-geteerde Aarde; dit gedaan zijnde, vuldt de Tobbens weder op, 
met vette gemefte lughtige klein gewreven Aarde, die eenigetijdt te voo- 
ren daar toe bereit, en meenighmaal met oude Koe- of Paarde-mifch , door 
malkander gearbeide , cot datde zelve wel gemenght en verrotis, en na de 
voorzeide opvullingh, effent de bovenfte Aarde , latende die lughcigh 
leggen om d'invloeyingh van het water, dat door regen of Sn daar 
opkomt;tebevorderen. Door middel van dit meften en ververffchen,kan dit 
edel Boom-gewafch,in naauw befloote vaten met groot gemak gevoedt,en in 
vrughrbaarheit onderhouden werden. Wy hebben alleen de eenvoudighfte 
wegh voorgeftelt, als zijnde de zeekerfte, laatende vaaren de konften die 
eenige hebben uitgevonden, en al de Werelt voor wonderen zoeken aan te 
prijzen ,dogh die niemant meer bedriegen , als dieze meeft gebruiken, gelijk 
wy hier vooren in de befchrij ving van de mifch ten deele hebben aanzgeroert. 
De Om-gravingh gefchiedt jaarlijks in de voor-tijdt, tegen de tijdt dar de: 
„Boomen uit de Winter-plaats komen , en is niet andersals dat de bovenfte 
Aarde vande Tobbens twee of dry vingeren breet, en diep werdt wegh- 
genomen , en met andere goede , in plaats der uyt- geteerde wederom 
op-gevult , om daar mede, doogdeze onderhoudingh, de Aarde in Tob- 
bens en Potten zoo veel te verfterken, en voedzel toe te brengen , als mo- 
gelijk is. 
Het zeven-dertighfte Hooftdeel. 
Van Bewaateren. 
D Ewijl het voedzel der Boomen en alle Aart-gewafch , beftaat uit de fijn- 
fte deeltjes der Aarde, en water, ’twelk zigh door zeer kleine toght- 
gaatjes, langhs kleine veezelen, als aderkens, door alle hare deelen verfpreit, 
en door de in-gefchapen warmte der zelver verfterkt zijnde met de warmte 
der Zonne, die van buiten in-dringht , verandert in de gedaante en geftalte 
der deelen, tot welke het gebraght is, en dewijl het water noodtwendigh is, 
zonder welk geen Boom kanleven ; want het dient tot los-makingh „en ver- 
dunningh van de gezeide deelen , op dat de zelve door de gdsen pori, of 
toght-gaatjes des te bequamer konnen op-getrokken , en mede-gevoert wer- 
den, ter plaatze daarze tot voedzel werden verandert. 
En overmidts onze Hefperife Vreemdelingen het vrye gebruik der Aarde 
by ons ontbeeren , en meckleine , en nauw-befloote Tobbens en Pótten 
imoe- 
