HESPERIDES 23 
moeten te vreden zijn, zoo is 't noodzaakelijk dat men haar te hulpe 
komt mer het toe-brengen van water, ’t welk door den Regen, ‘ten zy die 
Janghduurigh is, niet genoegh kan gegeven werden , of belet, door de wijte 
en breece van hare kroonen , die het Regen-water meeft ter zijden doet af= 
vallen, om welke redenen de hulpe van het bewateren ten hooghften werdt 
vereifcht. Onder alle deelen dezer Oeffeningh is dit geen van de minfte, 
en ftaat voor-eerft te letten op de verkiezingh der wateren , en ten anderen 
op de tijdt wanneer men zal begieten. 
Ferrarins (die wy hier ook volgen) ftelt voor het befte’t zoete, en al- wat water 
tijdt-vloeyende Fontein- en Rivier-water , als zijnde het door-dringenfte en Bee ok 
gezondtfte ; en daar na het Regen-water, ’t welk in Bakken vergadert en be- Hefp. lib, à; 
waart werdt : ten derden , volght het Put-water , dat gemeenlijk kout ©: "4 
en raauwis, vermenght met verfcheide gebreken en eigenfchappen , die het 
met zigh fleept uit de onderfcheide gronden , waar door het op-welt : Nogh 
minder in deughden is het water , dat uit moeraffige plaatzen komt: maat 
hert alderquaadtfte , is het gene dat van de ftil-ftaande Poelen , ook dat dik, 
zout, brak, fwavelaghtigh , en grof van deelen is, ’t welk men tot dit werk 
moet verwerpen, en alleen verkiezen ’t geen hier boven is voor goet gekeurt, 
te weten, het water dat een goeden reuk, zoeten {maak , zonder eenige fly- 
merigheidt , ’t welk by Winter-tijdt lauwaghtigh ‚ en by Zomer-dagh ma- 
tighlijk kout is; want dit werdt geoordeelt, gezont en aangenaam, zoo voor 
enfchen, als voor Boomen ; dan het Rivier-en Regen-water overtreft alles , 
wanneer dit genoegh te bekomen is, zal men het daar by houden. Daar zijn 
Luiden, die verfcheiden mengelingen toe-ftellen ‚ met Mifch , Salpeter en 
Water , om daar mede te begieten : maar alzoo wy dat in’t 30. Hooftdeel 
verwerpen, en hier voor van hebben gefproken, zullen het daar by laten. 
Na de verfcheidenheidt der Tijden moet men zigh reguleeren, om de rijde 
Oranje.boomen te begieten , by heet en droogh weêr gefchiedt zulks om den 
tweeden of derden dagh, tegen den avondt, wanneer de Zon is aan het onder- 
gaan, en de Boomen niet meer befchijnt 3 want indien het op het heetfte van 
den dagh begoten werdt , zoo zoudedat een groote ziekte veroorzaken, 
_daarom waght men tot den avondt,om reden , datde hitte der Zonne den 
gantfchen dagh op de Wortelen der Boomen is gevallen, en de zelve daar 
eenighzins door te verfri{lchen. Dezebegietingh zal met voorzightigheidt 
gefchieden , alzoo dat de Aarde matigh voghtigh gehouden , enniet al te nat, 
en tot (lijkaghtigheidt gebraght wert, ook moet men de Stammen mijden, op 
dar die door het water, ’t geen daar tegen komt, niet verkouden, vervuilen, 
mofchaghtigh , en tot een quynende ziektegeraken , en ftaat voor-al waar 
tenemen, dat het water, waar mede men gieten zal , moet in de Zon ver- 
wafmt zijn aleer dar het gebruikt werdt, overmidts het koude water de Boo- 
men zeer fchadelijk is, daarom gebruikt men Tonnen, of houte Bakken, die 
vande Zon den ganfchen dagh befcheenen , en waar in daaghs te vooren het 
_Water in-gedaan,al-eer het gebruikt werdt. 
Detijdt, wanneer deze begietingh begint en eindight, is hier te Lande 
___in’tgemeen van Mey, tot het laat{te van Auguftus, of wel eenweinigh langer, 
| nadat het natte, koude, of heete dagen zijn. 
| Men moet in dit werk dezen algemeenen regel houden , die hier boven 
tenighzins is vermaant, teweten ‚ dat men deze Boomen niet al te veel be= 
giet; want indienze te nat gehouden werden , verkoudt de Wortel , en 
Werden geel van bladeren ; al te groote drooghte is mede fchadelijk , zoo 
Sat de matigheid: hier moet werden waargenomen , ’t welk men En 
Be. e= 
