HESPERIDES 37 
koude , alzoo het zelf de hardtfte Winters tegen-ftaat , en wat middelen w 
hebben aangewendt, om deze ziektete verdrijven , zoo is alleen bevonden 
het eenighfte, de Boomen fchoon te maken van haar vuiligheidt, met een 
Sponge in Regenwater nat gemaakt , waar mede de bladeren en takken in de 
voor-tijdt , al-eer de zelve begonden uit te fchieten , lieten afwaflchen, 
en hier door is dit quaadt t'eenemaal overwonnen, dat anderzins maghtigh 
genoeghwas om de befmette Boomen gantfch te verflinden, 
Nu wy hier van bevrijdt zijn , hebben ook andere dit geringh middel niet 
willen verbergen, maar daarom wat langh geweeft in ’t verhalen van zooda- 
nigen {chaadelijk gebrek , en zijn geneezingh. Tegen de verrottingh in de verrotting. 
Stammen en takken der Boomen, is niet anders te gebruiken, als’t geen hier 
boven van het gommen is gezeghr. 
Wanneer een Boom komt te verouderen , datze geen jonge loten te voof- Vegoude- 
fchijn Brengt ; „maar allengskens van bovenaf verfterft , zoo is het eenighfte “** 
middel, in de voor-tijdt de gantfche kroon, tot op een hand-breet boven de 
in-oculatie wegh tenemen ‚ op datze wederom uit-fpruite , en als door een 
nieuw Gewas cot haar eerfte Jeught, en frifle kraghten magh geraken, gelijk 
hier vooren is aan-gewezen. Nu ftaan ons aan te merken de uitwendige 
Vyanden , die de Hefperife Inwoonders komen beftormen en ontruften, 
te weten, de Mieren, Oorwormen, en Spinnekoppen. 
De twee eerften befchadigen deze Boomen voornamentlijk aan haar Mieren en 
jongefcheuten enblommen. Hier tegen zijn veel middelen bedaght ; Fer- rd 
rarius wil, dat men afch om de Stam ftrooye, of dat men boom-wol, in fteen- Hefp. lib, 2. 
olie ver gemaakt, daar om zal leggen, ten einde, dat door den ftank dit Onge- *P: '®- 
diert zoude te rugh keeren : Maar by onzen tijdt hebben wy beter wapenen 
gezien, tot af-weeringe van deze quaad-aardige gaften, te weten , loode Rin- 
gen van een hand-breet wijdt, die in’t ronde om den Stam waren aan-een ge- 
maakt, met een diepte van een of twee duimen , wêlk vol water werden ge- 
houdén ; waar door den Boom als met een Water- graft omgingelt is, die den 
wegh tot het op-klimmen van dit ongediert verhindert, en alzoo tegen deze 
Vyanden befchermt blijft. Deze vondt is eerft voor den dagh gebraght door 
den Heer Joan Roeters , in zijn leven Secretaris der Stadt Amfteldam, en 
groot Lief-hebber dezer Oeffeningh. Voorts hebben andere haar Boomen 
op bankjes geftelt van een half voet bovende grondt, welkers voeten van 
dikke blokjes gemaakt, in bakjes ftaan, die vol watergehouden werden, en 
deze fchadelijke beeften van de Boomen af-keeren. Men kan de Oorwor- 
men, die de jongeteedere fcheuten af-eten, en fchenden ; ook met lappen vari 
rouw lijnwaat in de Boomen teleggen , vangen , en zoo in toom houden. 
De Spinne-koppen befchadigen de Limoen-en Oranje-boomen met het t’za- Spinnekop 
men-fpinnen van de bladeren , en het by-een-rukken van de jongefcheuten ; P** 
wadr door de bladeren fwart , vuil, en in haren wasdom verhindert werden ; 
de eenigfte remedietegen dit quaadt, is, de zelve te vangen, en alzoo deze 
Geweldenaars verjagende ‚ om het aangenaam Boom-gewafch van zulken 
vuil gefpuis te bevrijden. 
Wart belanght andere ongevallen van Winden en quade Lughten, daar van regen 
is hier vooren geleert , hoedanigh die behooren geweert , en tegen-gegaan te ended 
werden. 
Wanneer de Boomen by Winter-dagh in huis ftaan, zoo werdendiewel regen as 
geplaaght van Muizenen Ratten , om datze by geen water konnen geraken, ward zi 
waarom niet ondienftigh is de Winter-plaats met eenige Vallen , en Teften 
met water te voorzien , op dat dit ongediert gevangen, of haren dorft Bet 
L R werdt, 
En 
