— 21 — 



brzusznej i innych okolic ciała zachowały się jeszcze pomniejsze strzępy, znajdywane później 

 przy rozkopywaniu hałdy. 



Dalej odgrzebano cały kręgosłup, którego kręgi były jeszcze mocno spojone więzadłami, 

 a w stawach obłożone jeszcze dobrze utrzymaną tkanką chrząstkową. Na przednich kręgach 

 (plecowych) zachowały się wyrostki ościste, okryte okostną i połączone również silnie więza- 

 dłami. Z żeber zachowało się w ułomkach tylko kilka przednich. Z odnóży wydobyto obie 

 łopatki, także przy wydobywaniu mocno uszkodzone, z których tylko jedna (prawa) dała się 

 z ułomków złożyć, dalej miednicę i niecałą kość udową i goleniową strony prawej, tudzież 

 niecałe trzy stopy, obie tylne i prawą przednią ale bez członków palcowych. Kostki stopowe 

 były również więzadłami mocno spojone i chrząstkami stawowemi obłożone. 



Innych części szkieletu, jak np. dolnej szczęki, odnóży lewej połowy ciała (prócz stopy 

 tylnego odnóża lewego) nie wydobyto. Zostały one prawdopodobnie dalej poza ścianą szybu. 

 Później jeszcze na hałdzie znajdywano liczne strzępy tkanek łącznych, szczególnie okostnej, 

 więzacłeł, resztki błony otrzewnej i t. cl. *). 



Pomiędzy 13 — 14 m znaleziono prawą połowę żaby śmieszki (Rana ridibunda 

 Pall) wraz z głową, oboma odnóżami z prawej strony, powleczonemi skórką cieniuchną, na 

 której miejscami utrzymała się jeszcze właściwa jej barwa. Pomiędzy 14 — 15 m otrzymano 

 szczątki grubo dziób a fCoccothratistes coccothraustes L), również wraz z cienką skórą 

 zachowanego, a to cały mostek jego wraz z częścią kręgosłupa. Nadto w materyale wyrzuco- 

 nym na hałdę spotykano jeszcze luźne kostki innych ssawców, bliżej nie dających się określić, 

 ptaków i płazów. Na szczególniejszą uwagę zasługuje odłamek kości promieniowej, przyna- 

 leżnej do współczesnego mamutowi jelenia olbrzymiego (Cermis euryceros Aldr). 



Iły, w których był zagrzebany mamut, zawierały nadto liczne szczątki ówczesnej flory, 

 złożonej z odłamów kłód, gałęzi i korzeni drzew rozmaitych, ich liści i owoców (jak np. żo- 

 łędzie, orzechy laskowe, skrzydlaki jesionu, klonu i t. d.), wybornie zachowanych; dalej łodyg 

 i kłączów skrzypowych, trzciny i innych roślin bagiennych. 



Obok flory bardzo bogatą okazała się fauna owadów, wijów i mięczaków tak lądowych 

 jak wodnych. Stan zachowania tych zwierząt był tak świetny, jak gdyby przed kilku dniami 

 dopiero ugrzęzły w tych iłach. Nie tylko najdrobniejsze szczegóły budowy chitynowego pan- 

 cerza owadów i wijów, lecz w wielu razach także właściwa ich barwa doskonale się prze- 

 chowały. Najpospolitszymi są chrząszcze, a z nich znowu najliczniej są zastąpione gatunki 

 pływakowatych i kałużnicowatych. Także inne rzędy owadów mają swoich przedstawicieli, 

 chociaż te o wiele są rzadsze, jak: pluskwiaki, prostoskrzydłe, motyle i muchówki. Gromada 

 wijów ma też swoich przedstawicieli. Stosunkowo bardzo bogatą jest fauna mięczaków, prze- 

 ważnie bagiennych. 



W głębokości 17'6 m (z wliczeniem nasypu) pojawił się d. 6 listopada 1907 r.noso- 



ł ) Bliższych szczegółów co do położenia mamuta nie można było wydobyć od robotników zaję- 

 tych w tym szybie. Wogóle już z samego początku nie zwracano wcale uwagi na okoliczności, towarzy- 

 szące temu wykopalisku. Zrazu nawet uważano je za ścierwo wołu, który przypadkiem wpadł do zarzu- 

 conego niegdyś w tem miejscu szybu, siekacze zaś za rogi tegoż wołu (!). Skutkiem tej nieświadomości, 

 głównie zaś ówczesnego kierownictwa tej kopalni, przepadło bezpowrotnie wiele z tego cennego wykopa- 

 liska, a nadto to, co szczęśliwym trafem ocalało, uległo znacznemu uszkodzeniu, jak np. pogruchotana na 

 drobne czerepy czaszka mamuta. 



