— 22 — 



rożec (Rhinoceros antiąuitatis Blmb) w stosunkowo lepszym stanie zachowania niż pó- 

 źniej ugrzęzły mamut w tem ropnem bagnie, a to dzięki ostrożności,, z jaką starano się go 

 z iłów odgrzebać. Wydobytą została część przednia kadłuba wraz z wybornie zachowaną 

 głową i lewą nogą przednią, powleczonemi skórą również bardzo dobrze utrzymaną. Inne 

 części szkieletu, jak np. kilka kręgów i żeber, znajdywały się pojedynczo jeszcze w głębokości 

 18"4 m, ale podobnie jak u mamuta do złożenia całości dużo jeszcze brakowało. 



Przy dalszem pogłębianiu tego szybu przebijano jeszcze te same iły, ale z coraz mniej 

 licznemi szczątkami organicznemi, których już poza 33 - 5 m (według relacyi robotników) wcale 

 nie napotykano. W następnym roku szyb ten dosięgną! 57 m głęb., ale w braku większej 

 wydatności wosku ziemnego dalsze jego pogłębianie zastanowiono. 



Rozbiór próbek otrzymanych ze szybu IV. 



W celu dokładniejszego przedstawienia przekroju poziomów głębszych tego szybu, na- 

 desłał uproszony Fr. Fatek, inżynier górniczy i późniejszy kierownik kopalni Staruńskiej, 

 próbki warstw przebitych od 16'3 m (z wliczeniem 4 m nasypu) w głąb, z każdego naprzód 

 półmetra do głęb. 25 m, a następnie co 2 m aż do głęb. 57 m. Z górnych pokładów po- 

 wyżej 16*3 m nie można było otrzymać próbek z powodu ubicia wodnego ścian szybu przy 

 jego założeniu. 



1) Do 16-30 m. Ił piaskowaty, brunatny, z zielonawym odcieniem, przesiąkły ropą naftową i su- 

 rowicą solną. Zawiera szczątki roślin (liście, łodygi, kłącze, gałązki, owoce), ułamki kości i chitynowe 

 resztki owadów. Wypłóczka po rozpuszczeniu częściowem w wodzie i przegotowaniu, uwolniona z ropnych 

 połączeń, składa się z dość licznych ziarn grubo- i średnio-ziarnistego piasku, nieco żwiru i drobnych 

 okruchów piaskowca szarego, brunatnych grudek iłu, nie zupełnie roztworzonego. Kryształki gipsu bli- 

 źniacze laseczkowatego kształtu, długie na 0'5 — 2 mm bardzo rzadko wtrącone. 



2) Do 16*80 m. II piaskowaty, sinawo-szary, częściowo wodorotlenkiem żelazowym rdzawo zabar- 

 wiony, bardziej ropny i więcej plastyczny niż próbka poprzednia. Szczątki roślin i owadów nie rzadkie. 

 Wypłóczka składa się z piasku grubo- i średnio-ziarnistego, okruchów piaskowca szarego, rzadkich kry- 

 ształków laseczkowych gipsu, okruchów łupku chlorytowego (pochodzącego ze zlepieńca słobudzkiego), 

 bardzo rzadkich grudek pirytu i limonitu, tudzież liczniejszych okruchów czarnego łupku menilitowego; 

 zawiera okruchy tegoczesnych mięczaków lądowych. 



3) Do 17-30 m. Jak próbka 2). Wypłóczka zawiera bardzo mało piasku, częste okruchy piaskowca 

 szarego, nierzadkie kryształki gipsu, grudki limonitu, tudzież nie rozpuszczone torfiaste grudki, złożone 

 z resztek roślinnych. W głęb. 17-60 m wykryto w tym poziomie nosorożca, którego części szkieletu 

 jeszcze poniżej się spotykały. 



4) Do 17-80. Jak próbka 3), ale ił bardziej plastyczny i ropny. Wypłóczka składa się z dość 

 licznych ziarn piasku grubo-ziarnistego, okruchów limonitu i łupku chlorytowego, kryształków gipsu i wa- 

 pienia (kryształków wrzecionowatych brak); zawiera dość często resztki roślin ale mniej niż w pr. 3). 



5) Do 18-30 m. Ił piaskowaty, zielonawo - szary, mniej ropny niż pr. 4) i mniej plastyczny. 

 Szczątki roślin i owadów bardzo rzadkie. Wypłóczka składa się z małej ilości piasku grubo-ziarnistego, 

 piaskowca szarego, z bardzo rzadkich okruchów łupku chlorytowego i kryształków gipsu. W 18-40 m 

 znajdywały się jeszcze części szkieletu nosorożcowego. 



6) Do 18 - 80 m. Ił piaskowaty ale z brunatnym odcieniem, mniej j-opny niż pr. 5) i suchawy. 

 Zawiera okruchy skorup mięczakowych (dyluwialnych), szczątki roślin (głównie liście) i owadów. Wy- 

 płóczka składa się z dość licznych ziarn piasku, rzadkich kryształków gipsu i drobniejszych kryształków 

 wrzecionkowatych (dł. około - 5 mm) kalcytu, okruchów łupku chlorytowego i piaskowca szarego, tudzież 

 z bardzo rzadko wtrąconych grudek pirytu. Domieszane są cząstki roślinne wraz z drobnym żwirem 

 karpackim. 



