— 28 — 



Skrobia przechowała się niezmieniona. W liścieniach żołędzi dębu szypułkowego, wy- 

 glądających po rozkrajaniu czarno i w krajaniu (za świeża) miękkich, rozczyn jodu w jodku 

 potasu wykazuje niebiesko zabarwione, niezmienione ziarna skrobi. 



Nabłonek (cuticula) jest zachowany dobrze na powierzchni komórek epidermu liści 

 dębowych. 



Błonnik (cellulosa) jest niezmieniony. Ściany komórkowe liściem (w żołędzi) dębu 

 i (w orzechach) leszczyny, bielma jesionu, komórki liści jesionu i dębu dają z chlorkiem 

 cynku i jodem niebieską reakcyę błonnika. Że zaś skutkiem fosylizacyi zanikły częściowo 

 drewnikowe impregnacye, przeto tę samą reakcyę błonnika dały nadto komórki kamienne łu- 

 piny orzecha laskowego i zdrewniałe dawniej komórki ogonka liści dębu. 



Drewnik (lignina) a przynajmniej ten jego komponent, który daje reakcyę wiśniową 

 z floroglucyną i kwasem solnym, został z liści kopalnych w Staruni oraz z owoców usunięty albo 

 w zupełności (liście dębu, komórki kamienne łupiny leszczyny) albo dochował się tylko w śla- 

 dach (komórki palisadowe łupiny żołędzi). Natomiast ten komponent drewniaka, który daje 

 reakcya Maulego (t. j. działanie nadmangezyanu potasowego, wymycie kwasem solnym, wre- 

 szcie zalkalizowanie amoniakiem) dotrwał zarówno w związkach liści dębu i wiązu, jak w ko- 

 mórkach kamiennych łupiny laskowego orzecha i daje reakcyę czerwoną. 



Szczawian wapna zanikł zupełnie w kopalnych liściach dębu. 



Białko uległo głębokiej zmianie. Zawartość komórek liściem i żołędzi oraz bielma je- 

 sionu nie dają ani reakcyi Miliona ani reakcyi Piotrowskiego (biuretowej). Natomiast daje za- 

 wartość komórek bielma jesionu z waniliną i kwasem siarczanym reakcyę purpurową, mniej 

 piękną z alfanaftolem i kwasem siarczanym. Zdaje się przeto, że aromatyczna grupa białka 

 uległa zniszczeniu; rodzaj zmiany białka mogłaby wykazać tylko analiza makrochemiczna. 



Aby na podstawie szczątków roślinnych odtworzyć krajobraz roślinny Staruni i wnosić 

 o klimacie otoczenia, należy wartość materyału roślinnego ocenić różniczkowo. Należy stwier- 

 dzić jednoczesność tegoż materyału oraz rozważyć możność transportu z otoczenia dalszego. 

 Jednoczesność liści, owoców a zapewne i większości kawałków drewna i gałęzi nie ulega 

 żadnej wątpliwości, natomiast co do części gałęzi wykluczyć nie można możliwości wpadnięcia 

 do moczaru słonoropnego w czasie od mamuta późniejszym. Również dla materyału drzewnego 

 nie można wykluczyć przynajmniej częściowo możliwości transportu wodą potoku, podczas wy- 

 lewów z okolic dalej położonych, ale ewentualna odległość miejsca wzrostu od Staruni, sądząc 

 z położenia dzisiejszego tejże, nie może być znaczna. Że jednak gałęzie, zanim dostały się 

 do konserwującego moczaru ropnego, częściowo przez czas dłuższy przebywały w wilgoci lub 

 w wodzie, dowodem na to są przerośnięte strzępkami grzybów ich tkanki. 



Uwagi powyższe odnoszą się szczególnie do okazów drewna świerka i jałowca, z któ- 

 rych to roślin ani śladu szpilek w szybie mamutowym nie znaleziono. 



Ogółem roślinność kopalna Staruni nie różni się od dzisiejszej roślinności ciepłych sto- 

 ków karpackiego podgórza, nie wykazuje zaś żadnych roślin, któreby świadczyły o klimacie 

 zimniejszym, wilgotniejszym lub bardziej górskim aniżeli dzisiaj okolice Staruni. Natomiast 

 obfitość wydatnie uwłosionych starszych roślin dębowych nasuwa prawdopodobieństwo, ale 

 bynajmniej nie pewność, klimatu nieco więcej lądowego. 



W bezpośredniem otoczeniu mamutowego moczaru ropnego rosły wierzby, dalej liczne 



