— 44 — 



Śred. skór. (ost. skr.): 5 - 25 mm.; wys. skór.: 9 mm. 

 Wszędzie i po najmniejszych bagnach zwyczajny. 



21. Limnaea palitstris Muli. 



Nieruch bardzo pospolity w iłach staruńskich i zarazem zwykle dobrze zachowany. 

 Okazy staruńskie jednak posiadają mniejsze wymiary. W budowie skrętki wyższej lub 

 niższej wyróżniają się dwie formy: oar. turricula Held. i var. fusca Pfeiff., z któ- 

 rych pierwsza jest rzadszą, w kilku tylko okazach zachowaną, druga zwyczajniejszą. 

 Śred. (ost. skr.): 5 — 7 mm.; wys.: 10 — 16 - 5 mm. 

 Wszędzie w wodach stojących tak na równinach jak na podgórzu bardzo pospolity. 



22. Limnaea truncatula Mxiii. 



Równie jak poprzednie nieruchy zwyczajny w iłach staruńskich. Występuje prócz w ty- 

 powej postaci w dwu, choć rzadziej, skrajnych odmianach o wyższej lub niższej skrętce: 

 nar. oblonga Put. i v. nentricosa Moq. Dwa małe okazy znalazły się w ile wy- 

 jętym z oczodołu mamuta. 



W całym kraju bardzo pospolity w wodach płynących i stojących. Występuje już w naj- 

 starszym pleistocenie. 



23. Planorbis rotundatus Poir. 



Zatoczek zwyczajny w iłach staruńskich, zupełnie zgodny z formą żyjącą. 



Śred. skór. około: 7 mm. 



W wodach stojących wszędzie na równinach i na podgórzu bardzo pospolity. 



24. Planorbis spirorbis L. 



Nierzadki w iłach staruńskich. Różni się od poprzedniego gatunku skrętami prędzej 

 się rozszerzającymi i mniejszymi wymiarami (śred.: 3—4 mm.; wys.: 1 mm.). 

 W Europie środkowej i północnej; u nas nie rzadki. 



25. Ancylus flnniatilis Muli; 



Jedyny okaz zupełnie zgodny z formą żyjącą. 



Śred. skór. podłużna: 7 mm.; poprzeczna: o mm.; wys.: 3 mm. 



W wodach płynących, na równinach i na podgórzu zwyczajny. 



b) Gromada: MAŁŻE (BIVALVAE). 



26. Unio batavus Lam. var. ater Nils. 



Kilka ułamków skorupy, zachowanej jeszcze z właściwym jak za życia połyskiem per- 

 łowym i jedna cała skorupa lewa (dług.: 68 mm., szer.: 32 mm.). Tylna część sko- 

 rupy stosunkowo mniej wydłużona. Okaz ten zgadza się zupełnie z ryciną podaną 

 przez Clessina (1. c. str. 547. f. 371). 

 W rzekach i potokach całego kraju, także w odlewiskach przyrzecznych zwyczajna skójka. 



27. Pisidium amnicum Mtill. 



Jedna tylko skorupka prawa, kształtem, rzeźbą i wymiarami zupełnie zgodna z formą 



żyjącą. 



Dług. skór.: 8 mm.; szer. skór.: 6'5 mm. 



Zwyczajna w całym kraju w rzekach, na których dnie w mule przebywa. 



