— 109 — 



stawowego spada skośnie ku przodowi i dołowi, to w kręgu czwartym, podobnie jak w pią- 

 tym i szóstym, biegnie prawie poziomo. 



Prof. Zaleński podaje, że czwarty kręg szyjny podobny jest do trzeciego, od którego 

 różni się: 1) dłuższym wyrostkiem ościstym (u berezowskiego 20 mm wysokim i 20 mm 

 szerokim, u Adamsa 90 mm wysokim); 2) łukami cieńszymi niż u 3-go (u berezowskiego 

 wymiar ich strzałkowy wynosi 18 mm, a w trzecim 25, u okazu Schmitta 15, w trzecim 

 16 mm); 3) łukami nachylonymi do siebie pod więcej ostrym kątem, wskutek czego przewód 

 rdzeniowy ma kształt trójkąta, szczytem ku górze skierowanego; 4) dolną ścianą trzonu mniej 

 skośnie biegnącą niż w kręgu 3-cim; 5) większą wysokością tylnych wyrostków stawowych, 

 niż w kręgu trzecim (w okazie Schmitta wysokość ich w kręgu czwartym wynosi 45 mm, 

 w trzecim 30 mm, u młodego okazu z Berezowki różnicy w wysokości nie ma). Zresztą kręg 

 czwarty według Zaleńskiego podobny jest do trzeciego tak wielkością jak i kształtem, a inci- 

 surae intermrtebrales są jednakowe tak z przodu jak z tyłu. Z tych cech zdaje się tylko 

 pierwsza jest istotną, reszta zaś należy do różnic indywidualnych, a tylko, jak już wyżej za- 

 znaczono, rozstrzyga tu kształt przednich wyrostków stawowych. 



Piąty kręg szyjny. 

 Tab. III. Ryc. 11, 12, 13. Tab. IV. Ryc. 14. 



Wyrostek oś cisty, na końcu nieco obłamany, lewy wyrostek poprzeczny i kawał 

 tylnego prawego wyrostka stawowego odbite. Wysokość od zachowanego końca wyrostka ości- 

 stego do nasady trzonu 240 mm. Tylny dolny brzeg tego kręgu jest podobnie wycięty jak 

 w kręgu czwartym. 



Trzon. Ściana przednia, 135 mm średnicy mająca, wystaje tak jak i w poprzednim 

 kręgu na 3 mm ponad przednią powierzchnię wyrostków poprzecznych, jest również kolistego 

 ksztallu, wypukła i w środku swym lekko zagłębiona a ku zewnątrz rowkowana koncentry- 

 cznie. Ściana górna podobnie ukształtowana jak w kręgu czwartym, tylko zagłębienia boczne, 

 od incisura intervertebralis anterior oddzielone są wystającym brzegiem przednim ciała 

 trzonu. Długość tej ściany wynosi 40, szerokość 84 mm, a powierzchnia jej wypukła się nieco 

 łukowato ku swej linii środkowej (w osi kręgosłupa idącej), podczas gdy w kręgu czwartym 

 była ona zupełnie płaska. Ściana dolna trzonu, 40 mm długa a 120 szeroka, posiada wało- 

 wate zgrubienia w podłuż biegnące, na 43 mm szerokie, oddzielone od siebie tylko bardzo 

 nieznacznem zagłębieniem i z tego powodu prawie ze sobą się zlewające. Zgrubienia te o nie- 

 równej powierzchni oddzielone są od wyrostków poprzecznych szerokiemi zagłębieniami o gład- 

 kiej powierzchni. Powierzchni półksiężycowatych, jakie były na kręgu 2, 3 i 4-tym dla łap- 

 kowatych wyrostków diapofyz, tutaj niema ani śladu. Ściana tylna, 135 mm wysoka i 145 mm 

 szeroka, o brzegu na 12 mm wyniesionym ponad trzon, jest kształtem zupełnie podobna do; 

 tejże kręgu poprzedniego. 



Łuki tego kręgu posiadają brzeg przedni ostry, cienki, brzeg tylny gruby, zaokrąglony. 

 Powierzchnia i*'h górna ku środkowi gładka, ku zewnątrz nierówna. Nasada wyrostka ości- 

 stego 40 mm szeroka, część zachowana wyrostka 34 mm wysoka (na okazie Adamsa wyso- 

 kość ościstego wyrostka wynosi 130 mm.). Powierzchnia spodnia łuków gładka, płaska, silniej 

 i więcej ostro wysklepiona niż w kręgu czwartym. Wymiar łuku w osi kręgosłupa pod wy- 



