— 113 — 



kiem ku przodowi kręgosłupa. Ściana dolna, lekko ku górze łukowato wklęsła, jest w osi kręgo- 

 słupa 10 mm, w wymiarze poprzecznym 50 mm długa. 



Przewód rdzeniowy przypomina postacią nieco przewód kręgu szóstego, tylko 

 ściany tworzących go łuków okazują w pośrodku swej długości dosyć znaczne zgrubienia, które 

 światło jego zwężają. Wysokość przewodu wynosi 77 mm, szerokość przy nasadzie 100 mm. 



Znamiennem dla kręgu siódmego jest przedewszystkiem to, że 1) nie posiada otworu 

 poprzecznego (foramen transfer sum), podobnie jak u dziś żyjących słoni, a miejsce 

 jego zdaje się zastępować lekkie wcięcie diapofyzy od dołu, 2) obecność powierzchni 

 stawowej dla główki pierwszego żebra. 



Średnica trzonów kręgów szyjnych w kierunku osi kręgosłupa od środka 

 przedniej ściany do środka ściany tylnej wynosi (w mm): 



2-gi kręg (Epistropheus) . .120 



3-ci kręg 45 



4-ty kręg 33 



5-ty kręg 35 



6-ty kręg 35 



7-my kręg 38 



Kręgi szyjne łączą się ze sobą za pośrednictwem powierzchni stawowych, znajdu- 

 jących się na wyrostkach stawowych przednich i tylnych, oraz na ścianie przedniej i tylnej 

 trzonu. Na tych ostatnich zachowała się w części jeszcze fibro cartilago interoertebralis, 

 tworząca na trzonach pierścienie o koncentrycznie włóknistej budowie, 25 — 30 mm szero- 

 kości, a do 3 mm grubości mające. Barwa ich wewnątrz ciemno-żółta. Środek szklisty pierścieni 

 dochował się częściowo w postaci bardzo cienkiej, twardej, kruchej, przeświecającej blaszki. 



Między kręgiem 2, 3, 4 i 5 -tym istnieje ponadto specyalne połącze- 

 nie, uniemożliwiające przesunięcie się tych kręgów na bok. Połączenie 

 to urządzone jest w ten sposób, że na wyrostkach poprzecznych kręgu 

 3, 4 i 5-go znajdują się odrębne wyrostki, które jak gdyby łapki obejmują 

 od dołu i boku trzon kręgu poprzedzającego, a ich wewnętrzna powierzch- 

 nia styka się z odpowiednią powierzchnią półksiężycowatego kształtu, 

 znajdującą się na trzonie. 



Kręgi piersiowe 



mamuta ze Staruni jakkolwiek także mniej lub więcej uszkodzone, zachowały się jednak sto- 

 sunkowo o wiele lepiej niż w okazie z Berezowki, gdzie nawet wymierzyć ich nie było można. 



Pierwszy kręg piersiowy. 

 Tab. IV. Ryc. 18, 19. Tab. V. Ryc. 20. 



Kręg ten zachował się w całości z wyjątkiem wyrostka ościstego, który jest w na- 

 sadzie odłamany i nie posiada części końcowej. W okazie Staruńskim jest on jeszcze po- 

 łączony więzadłami z siódmym kręgiem szyjnym. 



Trzon tego kręgu jest owalny w kierunku poprzecznym. Jego ściana górna do prze- 

 wodu rdzeniowego skierowana, ma w osi kręgosłupa 58 mm, w wymiarze poprzecznym zaś 



WYKOPALISKA STARUŃSKIE 1£j 



