121 



PRZEKRÓJ WYROSTKA OŚCISTEGO. 



jest szeroko zaokrąglona, podczas gdy w kręgu trzecim jest ostrą, jak to przedstawia załą- 

 czony szematyczny rysunek. Nasada wyrostka ościstego liczy w osi kręgosłupa 55 mm, w osi 

 wyrostków poprzecznych 115 mm. W wysokości 75 mm ponad sklepieniem przewodu rdze- 

 niowego wynosi szerokość tylnej ściany wyrostka 60 mm, szerokość ścian bocznych 58 mm, 

 oddalenie między krawędzią przednią a środkiem ściany tylnej 30 mm. Brózda na tylnej 

 stronie wyrostka ościstego się znajdująca, szeroka i głęboka, rozdzielona nierówną wyniosłą 

 linią na dwie połowy, biegnie podobnie jak i w poprzednich kręgach ku górze do połowy 

 długości wyrostka, poczem staje się coraz płytszą. Główka wyrostka ościstego jest 90 mm 

 szeroka a 80 mm długa. Łuki tego kręgu są bardzo uszkodzone. Przednie wyrostki sta- 

 wowe posiadają powierzchnię stawową płaską, kolistą. 

 35 mm w średnicy mającą. Wyrostki stawowe tylne 

 o powierzchni stawowej podobnego kształtu, o średnicy 

 42 mm. Wyrostki poprzeczne dość silnie uszkodzone, 

 120 mm długie. Ich powierzchnia stawowa dla guzka 

 żebra czwartego, jajowata 55 mm długa, 50 mm szeroka. 

 Przewód rdzeniowy tak uszkodzony, że wymierzyć 

 się nie da. 



Według Zaleńskiego, począwszy od kręgu czwar- 

 tego, wyrostki ościste są mocno do tyłu pochylone, 



a górna część łuków, stanowiąca podstawę wyrostka ościstego, rozszerza się i ulega spła- 

 szczeniu (szerokość ich u mamuta z Berezowki wynosi 52 mm), a znajdujące się na niej 

 przednie i tylne wyrostki stawowe zbliżają się do siebie. Płaszczyzny stawowe tych osta- 

 tnich są różnej wielkości, a mianowicie prawa jest znacznie mniejsza od lewej. Otwór prze- 

 wodu rdzeniowego nie stoi już jak w kręgach poprzednich prostopadle, ale jest ku tyłowi 

 pod kątem rozwartym pochylony. Z powodu znacznego uszkodzenia górnej części łuków 

 w okazie Staruńskim, szczegółów tych stwierdzić nie można. Natomiast w tym okazie docho- 

 wał się w całości wyrostek ościsty, który w okazie z Berezowki i Schmidta był odłamany. 



KRĘG III. 



KRĘG IV. 



Zestawienie niektórych wymiarów kręgu czwartego (w mm): 



Okaz ze Staruni 



Tab. V. Ryc. 22, 23 



Okaz z Berezowki 



Długość powierzchni stawowej dla główki IV-go żebra 



Szerokość » » » » 



Długość powierzchni stawowej dla główki V-go żebra 



Szerokość » » » » 



Oddalenie powierzchni stawowej przednich wyrostków stawowych 

 Długość » » » » » 



Szerokość » » » » » 



Oddalenie powierzchni stawowej tylnych wyrostków stawowych . 



Długość ich powierzchni stawowych 



Szerokość » » . . . . . 



WYKOPALISKA STARUŃSKIE 



27 

 65 

 56 

 66 



35 



50 



42 

 50 



30, 20 

 42 



38 

 42 

 58 

 30 

 50 

 38 

 35 

 48 



16 



