— 138 — 



gim a trzecim położona, posiada kształt nieregularny i jest na 75 mm wysoka, w górze 15 mm, 

 w dole 5 mm szeroka; lewa jest podzielona na dwa odrębne otwory owalne, górny i dolny, 

 na 25 mm wysokie i 14 mm szerokie. Przewód międzykręgowy drugi między kręgiem drugim 

 a trzecim położony, jest na 75 mm długi, a ujście jego zewnętrzne podobnego kształtu jak 

 poprzedniego na 25 mm szerokie i 15 mm długie. 



Kręg trzeci w osi kręgosłupa na 80 mm długi, jest 220 mm szeroki i 60 mm wy- 

 soki, a jego przewód rdzeniowy jest na 60 mm szeroki i 23 mm wysoki. Lamina jego jest 

 na 50 mm szeroka. Szczelina boczna prawa jest 45 mm wysoka i 22 mm szeroka, lewa 

 54 mm wysoka i 30 mm szeroka, obie nieregularnego kształtu. Przewód międzykrę- 

 gowy (canalis internertebralis) podobny do tegoż w kręgu poprzednim ma ujście ze- 

 wnętrzne na 28 mm długie i 22 mm szerokie. 



Kręg czwarty w osi kręgosłupa, tak jak poprzedni na 80 mm długi, posiada trzon 

 160 mm szeroki i 60 mm wysoki. Jego przewód rdzeniowy jest 55 mm szeroki i 25 mm 

 wysoki, szerokość zaś jego laminae wynosi 60 mm. 



Krąg i ogonowe. 



Z okazu staruńskiego mamuta wydobyto niestety tylko dziesięć pierwszych kręgów 

 ogonowych, podczas gdy ostatnich jedenaście zostało widocznie w szybie. Pierwsze siedem 

 kręgów różnią się nieco od tychże z Berezowki tern, że ich łuki w tylnej swej części zra- 

 stają się ze sobą, zamykając ocl góry przewód rdzeniowy, który z tego powodu jest tylko w części 

 swej przedniej otwarty. Tymczasem we wszystkich kręgach ogonowych mamuta Berezowskiego 

 przewód rdzeniowy ma być otwarty w całej swej długości. 



Pierwszy kręg ogonowy. 

 Tab. X. Ryc. 51. 



Kręg ten w okazie Staruńskim zrosły jest z kością krzyżową. 



Trzon. Ściana przednia i tylna trzonu jest kształtu trapezowatego; przednia 

 100 mm szeroka i 65 mm wysoka, tylna 70 mm szeroka i 40 mm wysoka. Ściana górna 

 trzonu jest wypukła, dolna płaska, a przez obydwie biegnie środkiem trzonu zagłębienie 

 przechodzące ku tyłowi w incisura intervertebralis posterior. 



Łuki mają mniej więcej kształt trójkątów, których przednie naroże tworzy zaokrą- 

 glony wyrostek, górne zaś naroża łuków łączą się ze sobą, pozostawiając od przodu na prze- 

 strzeni 62 mm przewód rdzeniowy całkiem od góry otwarty. Naroża tylne a zarazem dolne 

 łuków przedłużają się ku tyłowi w wyrostki poprzeczne. Długość górnej (środkowej) krawędzi 

 łuków wynosi w osi kręgosłupa 85 mm. Szerokość łuków nad przednimi wyrostkami stawo- 

 wymi wynosi 60 mm, wysokość 30 mm. 



Wyrostek ościsty właściwie tu już nie istnieje. Szerokość w jego miejscu zrośnię- 

 tych łuków wynosi 40 mm, długość ich (w osi kręgosłupa) 35 mm. Wyrostki stawowe 

 przednie są zaokrąglone i zrośnięte z kością krzyżową. Wyrostki poprzeczne ku 

 tyłowi skierowane są na 45 mm długie, 35 mm szerokie i 20 mm grube. Przewód rdze- 

 niowy ma kształt trójkąta o zaokrąglonych narożach, którego podstawa wynosi 38 mm, wy- 

 sokość 20 mm. 



