— 150 — 



powierzchnia stawowa, z przodu na 25 mm szeroka, do tyłu wydłużona w postaci wąziutkiej 

 linii aż prawie do tylnej krawędzi. Powierzchnie te służą do połączenia z os intermedium. 

 Ohie te powierzchnie przedziela brózda, biegnąca od przodu do tylu, w pośrodku najgłębsza, 

 z przodu na 35 mm, z tyłu na 18 mm szeroka. 



Ściana zewnętrzna posiada kształt nieregularnego trapezu. Krawędź jej górna bie- 

 gnie od dołu i wewnątrz do góry i zewnątrz, a w i / 3 tylnej załamuje się nieco ku tyłowi, 

 obniżając się równocześnie nieco. Długość tej krawędzi wynosi około 100 mm. Krawędź prze- 

 dnia 45 mm długa, biegnie skośnie od góry i wewnątrz ku dołowi i zewnątrz. Krawędź dolna, 

 110 mm długa, jest lekko łukowato wklęsła. Krawędź tylna, 45 mm długa, w połowie długości 

 wgięta łukowato. Sama powierzchnia posiada 125 mm największej długości i 80 mm naj- 

 większej szerokości, a w okolicy swego górno-przedniego kąta i przy przedniej części swej 

 górnej krawędzi ma powierzchnię stawową kształtu trójkąta o zaokrąglonej podstawie, na 

 70 mm długiego a około 35 mm wysokiego. Poniżej tej powierzchni stawowej biegnie wzdłuż 

 całej ściany, od góry i tyłu do środka i przodu, rowek na 9 mm głęboki a w środku swej 

 długości na 16 mm szeroki. Poniżej tego rowku od tyłu wznosi się guz zaokrąglony, średnicy 

 około 35 mm. Powierzchnia tego guza spada pochyło do dolnej krawędzi, podobnie jak zresztą 

 i część ściany poniżej tej brózdy położona. Naroże dolne przednie wydłuża się dzióbowato 

 ku dołowi i zewnątrz; niestety sam koniec jego w okazie Staruńskim jest odłamany. 



Zestawienie wymiarów kości trójgraniastej (w mm): 



Okaz ze Staruni 

 Tał>. XVIII. 

 Ryc. 87—91 



Okaz z Berezowki 



Okaz Nr. 5307 

 Zaleńskiego 



Wymiar przednio-tylny . . . , 



poprzeczny 



Długość dzióbowatego wyrostka 

 Szerokość » » 



100 

 130 



? 



103 



114 



50 



45 



105 

 129 



56 

 54 



Kość grochowa (Os pisiforme) 

 nie została w Staruni znalezioną. 



Kość wielokątna większa (Carpale primum = multangulum maius = trapezium = rhomboides). 

 Tej kości również brak u Staruńskiego mamuta. 



Kość wielokątna mniejsza (Carpale secundum = multangulum minus = trapezoides = trapezium 



minus). 

 Tab. XVIII. Ryc. 92, 93. Tab. XIX. Ryc. 95, 96, 97. 



Kość ta posiada kształt krótkiego pryzmatu, podstawą zwróconego do przodu i ze- 

 wnątrz. Ściana górna ma kształt romboidu, którego naroże tylne wewnętrzne jest jak gdyby 

 wykrojone. Z tego powodu krawędź tylna ma kształt odwróconej litery »Z«. Długość tej kra- 

 wędzi (cyrklem mierzona) wynosi około 54 mm. Krawędź zewnętrzna jest prostolinijna 55 mm 



