— 170 — 



niekiedy w szczeliny lodowców i zamarzłszy raz tam, przechowały się aż do naszych czasów. 

 Jednak w Syberyi dotąd lodowców podobnych nie wykryto, więc i ta teorya nie dała się 

 utrzymać. 



Przyczyną tych różnych hypotez było przedewszystkiem to, że uważano mamuty za 

 zwierzęta ściśle związane z istnieniem lasów szpilkowych, których szpilki miały służyć ma- 

 mutowi za pokarm, a powtóre, że rzadko kto miał sposobność obserwować zwłoki mamuta 

 na pierwszorzędnem złożysku. Do takich należał mamut Schmidta, według którego badań wy- 

 nika, iż leżał po śmierci przez czas dłuższy nad brzegiem jeziora i już częściowo uległ roz- 

 kładowi, gdy został zasypany piaskiem i roślinami, a nadto, że nie został przeniesiony zdała 

 przez wodę lub lody, lecz żył w tej okolicy, będącej daleko poza granicą lasów. Tego samego 

 dowodem pewniejszym jest znalezienie mamuta berezowskiego. Zginął on bowiem na tern sa- 

 mem miejscu gwałtowną śmiercią, zapadłszy się w jamę, wyżłobioną w lodzie przez wodę, 

 jak to wykazały badania, przeprowadzone na miejscu przez O. Herza. Badacz ten stwierdził, 

 że w warstwie lodu spodniego woda, spływająca z tundry, powymywała głębokie brózdy i jamy, 

 które zostały zasypane następnie kamieniami, drzewem, ziemią itd. Nad taką to jamą zapewne 

 rozrastała się bujna roślinność, która przywabiła do siebie mamuta. Powłoka tej jamy była jednak 

 jeszcze zbyt słabą i łatwo załamała się pod ciężarem olbrzyma, przysypując go z wierzchu 

 ziemią. Stało się to pod jesień, jak stwierdzają nasiona różnych roślin, znalezione w pysku 

 i w żołądku mamuta, a nadchodząca wkrótce zima wypełniła resztę tego grobu śniegiem, 

 pod którym mamut przechował się aż do naszych czasów. Że klimat owej okolicy w czasach 

 mamuta był taki sam jak obecnie, dowiodły szczątki roślin w żołądku i pysku mamuta zna- 

 lezione, które wszystkie podziśdzień w tej okolicy rosną. Większą część tego pokarmu ror 

 ślinnego mamuta stanowiły trawy i turzyce. Z pierwszych znaleziono następujące gatunki: 

 Alopecurus alpinus Sm., Hordeum jubatum L., Agrostis borealis Hartm., Atropis cle- 

 stans Grideb. i Bećkmannia erucaeformis Host; z turzycowatych: Car ex glareosa Wg. 

 i Car ex incurva Lightf. Nadto z innych rodzin znaleziono: Thymus serpyllum L., Oxy- 

 tropis campestris DC, Papaner alpinum L. i Ranunculus acer L. var. borealis. Nadto 

 znalazły się też drobne, bliżej nie dające się oznaczyć kawałki drzewa. 



Rasy mamuta. 



Dr. Hans Pohlig na podstawie szczegółowych badań rozróżnia następujące rasy ma- 

 muta na podstawie ich uzębienia: 



1. Elephas primigenius typus. 



Siekacze mleczne: 006 x 00145 x 0'0095 m, okrycie ganeinowe korony szcząt- 

 kowe, podobnie jak u El. indicus. 



Siekacze trwałe: do 433 x 02 m, stopień skręcenia aż do zupełnego koła, po- 

 wierzchnia abrazyjna po stronie zewnętrznej. 



Zęby trzonowe mleczne 1 ): 



ł ) Nazwa »zęby mleczne* jest właściwie nieodpowiednią, bo u mamuta i jemu pokrewnych 

 istotnych zębów mlecznych nie ma. 



