173 — 



3 ząb trzonowy stały: 



maxilla 

 ilość blaszek: 



11 



wymiary: 



mandibula 13 

 0-16 mxQ-Q9 m 

 022 mx 01 m 



Dyagnoza gatunkowa mamuta. 



Zaleński na podstawie badań, wykonanych na szczątkach mamuta Adamsa i z Bere- 

 zowki, podaje następującą przybliżoną dyagnozę tego gatunku: 



Mamut miał ciało bardziej krępe niż dziś żyjące słonie (t. zn. wy- 

 sokość jego w stosunku do długości była mniejsza niż u dzisiejszych 

 słoni), głowę większą (długość jej równała się długości połowy tułowia 

 lub ją przewyższała), ogon krótki. Ciało było pokryte gęstym włosem, 

 szczególnie silnie rozwiniętym po bokach dolnej części tułowia, gdzie 

 długie włosy tworzyły jak gdyby rodzaj okrywy. Siekacze wielkie, spiral- 

 nie skręcone, wierzchołkami skierowane do środka i ku górze. Obie pary 

 odnóży były czteropalcowe, ale tylko trzema kopytami opatrzone. Ogon 

 krótki stożkowaty, opatrzony na końcu pękiem długich włosów szczeci- 

 ni as ty eh. Analny narząd silniej rozwinięty niż u słonia. 



Odnośnie do odnóży trzeba dodać, że czteropalcowość powstała tutaj w następstwie 

 nierozwinięcia się falang palca pierwszego, kopytami zaś opatrzone są tylko palec drugi, trzeci 

 i czwarty. Narząd analny tworzył silny fałd skóry, łukowato po stronie dolnej nasady ogona 

 biegnący, otaczający odbyt od góry i łączący się po bokach tegoż z drugim fałdem, otacza- 

 jącym odbyt od dołu. Znaczenie tego urządzenia, szczegółowo opisanego przez Zaleńskiego, 

 nie jest dotąd znane. Barwa zwierzęcia, o ile z zachowanych włosów można sądzić, była 

 brunatno - czarna lub brunatno - rudawo - czarna. Pod względem wielkości mamut zdaje się 

 przewyższał wzrostem słonia indyjskiego, jak to można wnosić z olbrzymich siekaczy, znaj- 

 dujących się w Petersburgu i po innych muzeach europejskich. 



Pokrewieństwo mamuta. 



Odnośnie do pokrewieństwa poszczególnych gatunków kopalnych i żyjących słoni ze- 

 stawia je Pohlig w cztery następujące grupy: 



Grupa 



japońsko-malajsko- 



indyjska 



E. planifrons Fale. 



et. Cautl. 

 E. ? Armeniae Fale. 

 E. namadicus F. e. C. 

 E. indicus L. 



Grupa 



połudn.-europejsko- 



indyjska 



E. meridionalis Nesti 

 E. ? Hysudricus 

 Fale. et Cautl. 



Grupa północno-europ. 



półn. amerykańska 



(albo syberyjska) 



E. ? Columbi Fale. 



E. trogontherii Pohl. 



E. Americae Dek. 



E. primigenius Blum. 



E. Leith-Adamsi P. 



Grupa 

 afrykańska 



E. africanus Blum. 



E. priscus Pohlig. 



E. Falconeri Pohlig. 



E. antiąuus Fale. 



E. Melitae Falconer. 



