— 188 — 



w rogu nosowym. Podstawa jej ma kształt wydłużonego rombu, o osi dłuższej 120 mm, krót- 

 szej (poprzecznej) 65 mm, bokach 70 — 65 mm długich, o kątach wierzchołkowych zaokrąglo- 

 nych. Podstawa sama ma na całej swej powierzchni czółenkowate wgłębienie, najsilniejsze 

 (15 mm poniżej krawędzi) około środka. Powierzchnie boczne mają nieco poza linią środkową 

 największą wypukłość, która spada bardziej stromo ku krawędzi przedniej, wolniej ku krawędzi 

 tylnej. Końce bocznych włókien sięgają niemal do 3 / 4 wysokości rogu. Grubość pozostałej 

 części rogu w oddaleniu 10 mm od wierzchołka wynosi 18 mm, w połowie długości 45 mm, 

 przy nasadzie 65 mm. Szerokość (w osi podłużnej ciała) w oddaleniu 10 mm od wierzchołka 

 25 mm, w połowie wysokości 70 mm, przy nasadzie 120 mm. W ogóle jak z pozostałych części 

 i odcisku podstaw dokładnie widzieć można, róg drugi różnił się i postacią i wielkością wy- 

 bitnie od pierwszego. Gdy bowiem róg nosowy miał kształt stożka, w części swej przedniej 

 z boków nieco ściśnionego i dlatego wyższego niż w części tylnej, a przytem silnie ku tyłowi 

 wygiętego, to róg czołowy miał postać czworościennego ostrosłupa o krawędzi tylnej bardzo 

 ostrej (przynajmniej u podstawy), przedniej zaokrąglonej, parze przedniej ścian wypukłej, 

 parze tylnej wklęsłej. 



Powierzchnia boczna głowy ma kształt mniej więcej nieregularnego trapezu, 

 krótszym równoległym bokiem (linia szczęki dolnej) zwróconego ku dołowi, dłuższym (linia 

 boczna powierzchni górnej 690 mm długa) ku górze. Z boków jego nierównoległych przedni 

 utworzony jest przez skośnie od przodu i góry do tyłu i dołu biegnącą (200 mm długą) linię 

 pyska, tylny (390 mm długi) przez ramię wstępujące szczęki dolnej. Na powierzchniach bo- 

 cznych głowy spotyka się następujące miejsca wypukłe: naprzód wypukłość jarzmowo - sta- 

 wowa, około 180 mm długa, kształtu tępego trójściennego ostrosłupa; ku przodowi od niej 

 leży wypukłość oczna, nieco niższa od poprzedzającej, kształtu romboidu. o boku dłuższym 

 190 mm, krótszym 170 mm długim. Oprócz tych wypukłości są jeszcze inne, powstałe je- 

 dnak prawdopodobnie dopiero po śmierci z powodu zgniecenia części miękkich skutkiem 

 ucisku ziemi. Takiemi są: krawędź przednia boczna kości nosowej; trójkątna płaska wypu- 

 kłość, na której znajduje się otwór nosowy, mająca bok górny 140 mm długi, skierowany 

 do przodu i góry, bok dolny 195 mm długi, skierowany do dołu i przodu, bok tylny 120 mm 

 długi, skierowany do tyłu i góry; kulista wypukłość w kącie wargi dolnej (zdaje się wskutek 

 rozcięcia powstała); dolny brzeg szczęki dolnej i środek tejże w połowie długości; trójkątna 

 wypukłość, położona w okolicy tylnej krawędzi szczęki, której podstawa, 140 mm długa, zlewa 

 się z wypukłością jarzmową, wierzchołek zaś przypada na kąt szczęki i jest skierowany ku 

 dołowi i przodowi. Wysokość tego dość znacznie wydłużonego trójkąta wynosi 1 60 mm. Reszta 

 powierzchni bocznej głowy, pomiędzy temi wyniosłościami położona, jest wklęsłą; na uwagę 

 zasługuje szczególnie półksiężycowate wgłębienie, odpowiadające otworowi zewnętrznemu ko- 

 stnemu nozdrzy, wywołane z pewnością przez ucisk ziemi, oraz na 30 mm szerokie wgłębie- 

 nie, oddzielające wypukłość jarzmową od ocznej, a łączące wgłębienie na szczęce dolnej po- 

 łożone z wgłębieniem skroniowem. 



Ucho. 



Tab. IV. Ryc. 17, 18, 19. 

 W okazie Staruńskim nosorożca, ucho osadzone jest na małej wyniosłości. Oddalenie 

 jego nasady wynosi: od końca pyska 650 mm, od dolnego kąta szczęki dolnej 365 mm, od 



