— 192 — 



nek ten zmieni się, gdy uwzględnimy czaszkę długą ze Staruni, gdzie stosunek długości do 

 największej szerokości ma się jak 760: 430 = 223, to znaczy jest prawie identyczny z tymże 

 u nosorożca z nad Jany. Natomiast linia profilu górnej części czaszki nosorożca z nad Jany 

 ma, jak to już wykazał Schrenck, odmienną postać. Idąc bowiem od potylicy ku czołu, obniża 

 się ona bardzo zwolna; idąc dalej wzdłuż czoła ku przodowi, ma położenie prawie poziome, 

 od nasady rogu czołowego podnosi się nieco aż do nasady rogu nosowego i obniża się stamtąd 

 znowu łagodnym łukiem aż do przedniego końca tejże, skąd spada prostopadle wzdłuż górnej 

 wargi. Schrenck powiada dalej, że brzegi oczodołów u nosorożca włochatego są silniej rozwi- 

 nięte niż u nosorożca z nad Jany. Różnica ta jednak jest raczej indywidualną niż gatunkową. 



Dosyć znaczne natomiast różnice między oboma gatunkami zachodzą w kształcie ucha 

 zewnętrznego. Różnic tych v. Schrenck wykazać nie mógł, gdyż na okazie z Wilui uszy się 

 nie dochowały. Małżowina uszna nosorożca z nad Jany (Mercka?) ma mieć według v. Schrencka 

 kształt podłużny, ku środkowi rozszerza się, dalej zaś ulega znowu zwężeniu i dosyć nagle 

 przechodzi w tępy koniec. Długość jej wynosi 138 mm, t. j. prawie 1 / b długości głowy. Mał- 

 żowina zaś uszna okazu Staruńskiego jest węższa, ostro zakończona i znacznie dłuższa, gdyż 

 długość jej wynosi 240 mm, t. j. 1 / a długości głowy. Ucho więc nosorożca z nad Jany (Mer- 

 cka?) przypomina o wiele więcej postacią swoją ucho dziś żyjących nosorożców, niż ucho 

 nosorożca włochatego. 



Odnośnie do rzekomo więcej ku przodowi i do dołu wysuniętego położenia oka noso- 

 rożca z nad Jany (Mercka?) w porównaniu z okiem nosorożca z nad Wilui, to ta cecha jest 

 również raczej pozorna i indywidualna niż rzeczywista, a polegająca na tern, że czaszka z nad 

 Wilui należała do czaszek krótkich, na czaszce zaś długiej ze Staruni ustawienie oka podobne 

 jest (ze względu np. na położenie swe w stosunku do nasady rogu czołowego) do tegoż noso- 

 rożca z nad Jany (Mercka?). 



Podstawa rogu czołowego różni się we wszystkich trzech głowach tak ze Staruni, jak 

 z nad Wilui i Jany tak pod względem kształtu, jak i wielkości. Stosunek szerokości do dłu- 

 gości podstawy jest w tych trzech czaszkach następujący: na głowie nosorożca z nad Jany 

 97:151=0-64; z nad Wilui 135:180 = 0-75; ze Staruni 190:230 = 0-82. U nosorożca 

 z nad Jany nasada rogu jest stosunkowo o wiele mniejszą, absolutnie krótszą, węższą i nie 

 tak daleko ku tyłowi wysuniętą a postać ma romboidu o tak bardzo zaokrąglonych kątach 

 bocznych, że przechodzi prawie w elipsę o zaostrzonych końcach. 



Nasada dla rogu nosowego jest u nosorożca z nad Jany stosunkowo węższa niż u noso- 

 rożca ze Staruni. Stosunek bowiem długości do największej szerokości wynosi u pierwszego 

 100:228 = 0-43, u drugiego zaś 100:240 = 0-76. Tylna część tej nasady u nosorożca 

 Mercka poza swoją największą szerokością dosyć nagle się zwęża i kończy lekko zaokrąglonym 

 kątem; u nosorożca Staruńskiego natomiast kończy się ona od tyłu tępo, a brzeg jej tylny jest 

 prawie równo ucięty. Sama powierzchnia nasady ma być u nosorożca z nad Jany (Mercka?) 

 prawie w całej swej długości w Unii środkowej grzebieniasto-wypukła, natomiast u nosorożca 

 Staruńskiego jest ona tylko w swej części przedniej podobnie wzniesioną, natomiast w części 

 tylnej tylko bardzo nieznacznie. 



Otwory nosowe (również niezbyt dobrze zachowane) nosorożca z nad Jany mają 

 kształt (przynajmniej tak jest po lepiej zachowanej stronie prawej) wydłużono -eliptyczny (po 

 stronie lewej owalny). Obydwa brzegi otworu są ostro zaznaczone. Dolny biegnie prawie pro- 



& 



