- 196 — 



siada na obu swych końcach zgrubienia; obwód jego na granicy tułowia wynosi 600 mm, 

 w połowie długości 450 mm, przy dolnym końcu 550 mm. Przednia część przedramienia jest 

 lekko przypłaszczona, części boczne z boków nieco ściśnione i lekko zaokrąglone. Po stro- 

 nie tylnej występuje bardzo widocznie ulna wraz z olecranon, a po jej stronie wewnętrznej 

 ciągnie się brózdowate zagłębienie, które na granicy stawu garstkowego łączy się z wielkiem 

 wgłębieniem kształtu trójkąta, podstawą ku dołowi zwróconego. Okolica stawu garstkowego dość 

 silnie zgrubiała, posiada kształt elipsoidalny; od strony przedniej jest ona zaokrąglona, od tyłu 

 spłaszczona, a obwód jej w pośrodku długości liczy 510 mm. Śródręcze zwęża się lekko od 

 nasady ku środkowi swej długości, a stąd ku nasadzie palców znowu się rozszerza. Obwód 

 jej w połowie długości liczy 370 mm, powierzchnia przednia jest walcowato wypukła, tylna 

 ku bokom spłaszczona, w pośrodku grzebieniasto wyniosła. Wszystkie trzy palce stopy Sta- 

 ruńskiego nosorożca znalezione zostały już bez kopytek. 



Palec zewnętrzny ma kształt półksiężycowato zakończonego klina, o powierzchni 

 tylnej biegnącej więcej pochyło, przedniej stromo, powierzchni zewnętrznej zaokrąglonej, we- 

 wnętrznej (od strony palca środkowego) płaskiej. Wysokość palca (licząc od powierzchni po- 

 deszwy) wynosi 35 mm, (od przedziału międzypalcowego 38 mm). Nasada jego, 130 mm długa, 

 jest w swej l / s przedniej 45 mm, w 1 / 3 tylnej 30 mm gruba. Palec ten jest prostopadle ku 

 dołowi skierowany. Część pozbawiona kopytka na przedniej stronie w środku długości na 

 30 mm szeroka, okazuje wyraźne podłużne brózdkowanie (matrix). 



Palecśrodkowy jest o wiele silniej zbudowany niż palec zewnętrzny i wewnętrzny, 

 a przytem zupełnie symetryczny. Długość jego (od przedziału międzypalcowego licząc) wynosi 

 70 mm, szerokość jego u nasady wynosi 80 mm, przy wierzchołku 90 mm, grubość zaś na- 

 sady 65 mm. W przeciwieństwie do dwóch innych palców położenie palca środkowego jest 

 niemal poziome. Szerokość przedniej części, pozbawionej kopytka, wynosi w pośrodku dłu- 

 gości 53 mm. 



Palec wewnętrzny posiada podobnie jak i zewnętrzny postać klina, jednak o końcu 

 mniej zaokrąglonym, a więcej płaskim i o krawędzi przedniej więcej stromej, a tylnej bardziej 

 pochyłej. Palec wewnętrzny jest 30 mm długi (od przedziału międzypalcowego), w nasadzie 

 80 mm szeroki i tamże od przodu 40 mm, z tyłu 30 mm gruby. Szerokość przedniej po- 

 wierzchni nasady dla kopytka wynosi około 30 mm. 



Położenie palców. Palec środkowy leży w całej swej długości niemal poziomo 

 i tworzy z metacarp>us prawie kąt prosty; na nim to opiera się noga przy stąpaniu. Po obu 

 jego bokach znajdują się niemal prostopadle ustawione palce, wewnętrzny i zewnętrzny, które 

 wysuwają się ku dołowi na 30 mm ponad dolną powierzchnię palca środkowego, przyczem 

 palec wewnętrzny jest więcej ku przodowi, palec zewnętrzny więcej ku tyłowi wysunięty. 

 Cała powierzchnia stepu palcowego ma kształt ku tyłowi wydłużonego romboidu, którego 

 tylny kąt tworzy część końcowa metacarpus środkowego, a kąt przedni, więcej zaokrą- 

 glony, koniec środkowego palca. Oddalenie końca środkowego metacarpus od końca środko- 

 wego palca wynosi 215 mm; oddalenie wewnętrznego boku palca wewnętrznego od ze- 

 wnętrznego boku palca zewnętrznego wynosi 160 mm, oddalenie zaś końców palca zewnętrz- 

 nego i wewnętrznego 110 mm. Przy stąpaniu palec środkowy całą swą długością opierał się 

 o powierzchnię ziemi lub śniegu, palce zaś boczne wbijały się ostremi kopytkami i nie do- 

 zwalały na przesunięcie się ku bokom. Na tablicy III, Fig. 3 Brandta, można podobne choć 



