— 197 — 



nie tak wybitne ustawienie palców widzieć także na kończynie tylnej. Kończyna przednia 

 nosorożca Staruńskiego przypomina długością kończynę nosorożca białego, która w okazie 

 wiedeńskim liczy 860 mm, a różni się od niej ustawieniem palców bocznych. 



SZKIELET. 

 Czaszka (Cranium). 



Tab. VII. Ryc. 26, I, II. Tab. VIII. Ryc. 27, 28, III, IV. Tab. IX. Ryc. 29, V, VI, IX. Tab. X. Ryc. X— XIII. 

 Tab. XI. Ryc. XIV— XVIII. Tab. XII. Ryc. XIX— XXII. Tab. XIII. Ryc. 30, 31, VII, VIII. 



Jakolwiek głowa nosorożca Staruńskiego okryta była skórą i częściami miękkiemi, to 

 jednak wskutek potężnego ucisku warstw ziemi kości jej zostały w wielu miejscach potrza- 

 skane, tern bardziej, że były to kości osobnika młodego, a więc stosunkowo dość słabe. Wy- 

 preparowane z pośród części miękkich, kości te rozpadły się na liczne kawałki, które dopiero 

 Prof. Dr. Kadyi mozolnie poskładał i pozlepiał, zanim jeszcze zaproponowano mi opracowanie 

 materyałów ze Staruni. 



Stosunki kostne czaszki nosorożca włochatego były tylekrotnie od czasów Pallasa aż 

 podziśdzień badane, opisywane i porównywane ze stosunkami kostnymi czaszek tak noso- 

 rożców kopalnych (przedewszystkiem nosorożca Mercka), jak i obecnie żyjących, że, zwłaszcza 

 od czasów monograficznych prac J. F. Brandta, można powiedzieć, iż są one dobrze znane. 

 Mimo to czaszka nosorożca ze Staruni uzupełnia jeszcze po części dotychczasowe w tym 

 kierunku wiadomości, gdyż należąc do osobnika bardzo młodego, posiada jeszcze liczne szwy 

 kostne niezrośnięte, a wskutek tego i kształt nieco odmienny poszczególnych kości; nadto zaś 

 ma niemal zupełne uzębienie mleczne i stałe. Na ogół biorąc, czaszka ze Staruni nie różni się 

 od innych czaszek nosorożca włochatego, to też szczegółowe opisywanie czaszki staruńskiej 

 i poszczególnych kości ją składających byłoby zbytecznem. W opisie więc ograniczę się tylko 

 do podania rzeczy najwięcej znamiennych i mało lub wcale nieznanych. 



Kość potyliczna (Os occipitis). 



Na tej kości zwraca przedewszystkiem uwagę szew zupełnie jeszcze niezrośnięty, za- 

 pomocą którego łuska (sąuama ossis occipitis) łączy się z os. exooccipitalia (occipitalia 

 lateralia). Szew ten na granicy z os. exooccipitalia biegnie poziomo na przestrzeni około 

 200 mm a w wysokości 30 mm ponad foramen occipitale. Dalej ku bokom przedłuża się 

 ten szew i biegnie skośnie do góry i zewnątrz, oddzielając sąuama occipitis od tylnej części 

 os. temporum, a doszedłszy do grzebienia potylicznego, zwraca się niemal prosto- 

 padle ku górze i w dalszym ciągu przechodzi w szew, łączący os parietale ze sąuama 

 occipitis. 



Na sąuama os. occipitis można odróżnić dwie części: górną poziomą i dolną pod 

 kątem ostrym od niej do dołu i przodu biegnącą. Część górna, stanowi część górnej po- 

 wierzchni czaszki i w postaci trójkąta, 140 mm wysokiego, a o 210 mm długości podstawy, 

 wciska się ostrym wierzchołkiem pomiędzy ossa parietalia. Podstawę tego trójkąta stanowi 

 grzebień potyliczny, a boki jego są lekko łukowate i wklęsłością na zewnątrz zwrócone. Być 



