— 199 — 



postać zaokrąglonego trójkąta, wierzchołkiem na zewnątrz skierowanego; przekrój poprzeczny 

 poniżej wierzchołka ma kształt eliptyczny. Długość wyrostka wynosi 87 mm, szerokość przy 

 podstawie 40 mm, szerokość pod wierzchołkiem 15 mm, grubość 12 mm. Zresztą wyrostek 

 ten odpowiada mniej więcej opisowi Brandta. 



Porównanie kości potylicznej nosorożca Staruńskiego z takąż nos. At. simus nar. 

 Cottoni (Tabl. XIII, Ryc. 7) i At. bicornis wykazuje: szew oddzielający sąuama occi- 

 pitis od occipitalia lateralia w czaszkach dwóch ostatnich gatunków jest już wprawdzie 

 z powodu zrostu obu kości ze sobą prawie zanikły, ale ma ten sam przebieg jak u noso- 

 rożca ze Staruni, a tylko u Rhin. simus boczne jego części są nieco wyżej ku górze 

 skierowane. 



Potylica cz. tyłogłowie (occiput cz. os occipitis + tylna część ossis temporum) 

 jest stosunkowo najwęższe u nosorożca Staruńskiego, nieco szersze u At. bicornis, naj- 

 szersze u At. simus. Największa szerokość potylicy przypada w okazie Staruńskim na śro- 

 dek tylnej krawędzi meatus actistims externus, u At. simus w połowie wysokości tyło- 

 głowia (occiput), mniej więcej na szerokość trzech palców powyżej górnej krawędzi 

 otworu rdzeniowego (foramen vertebrale), zaś u At. bicornis nieco niżej. Sąuama 

 ossis occipitis u nosorożca Staruńskiego wysuwa się ku tyłowi poza dolną krawędź otworu 

 rdzeniowego w linii środkowej na 85 mm, u At. bicornis na 17 mm, a u At. simus w linii 

 środkowej na 75 mm, po bokach na 112 mm. Różnica między wysunięciem ku tyłowi części 

 bocznych i części środkowej u At. simus pochodzi stąd, że górna krawędź potylicy ma 

 w pośrodku swej długości trójkątne, na 40 mm głębokie wycięcie, jakiego nie napotyka się 

 ani u Rh. antiąuitatis, ani u At. bicornis. Boczne części krawędzi górnej u At. simus 

 są potężnie rozwinięte, bo dochodzą 55 mm grubości (w wymiarze strzałkowym), podczas gdy 

 u At. bicornis są znacznie słabsze, u nosorożca Staruńskiego nie rozwinięte wcale, powierzch- 

 nia kości zaś okazuje w tern miejscu tylko drobne nierówności. Zagłębienie środkowe sątia- 

 mae occipitis, które u nosorożca Staruńskiego jest bardzo płytkie i wązkim grzebieniem prze- 

 dzielone, u At. bicornis jest głębsze ale nieprzedzielone, zaś u At. simus jest bardzo wiel- 

 kie i silnym, trójkątnym, na 70 mm długim grzebieniem przedzielone. Conclyli occipitales 

 w części swej przedniej najwięcej są oddalone od siebie u Rh. antiąuitatis, najmniej u At. 

 simus. Occipitale basale opatrzone jest najwyższym grzebieniem u At. bicornis, najniż- 

 szym u At. simus. 



Processus posttympanicus jest na okazie Staruńskim gładki, obły, tępo zakończony 

 i wyższy od processus postglenoidalis, do którego ściśle przylega, zamykając od dołu mea- 

 tus aud. ext. Na czaszce At. simus jest ten wyrostek nierówny i w swej części przedniej 

 zewnętrznej, do pr. postglenoidalis skierowanej, silnem trójkątnem wgłębieniem opatrzony, 

 cieńszy i ostrzejszy niż na okazie Staruńskim. Wyrostek ten jest u At. simus nieco niższy 

 od pr. postglenoidalis a równocześnie oddalony od niego na 17 mm tak, że meatus 

 aud. ext. jest od dołu zupełnie otwarty. Oddalenie końców tych dwóch wyrostków wynosi 

 55 mm. U At. bicornis stosunki są podobne jak u At. simus, tylko processus posttympa- 

 nicus (55 mm wysoki) jest jeszcze bardziej niższy niż pr. postglenoidalis, oddalony od niego 

 zaledwie na 4 mm. Odległość między końcami obu wyrostków wynosi 70 mm. 



