— 202 — 



Kształt obu kości czołowych razem wziąwszy jest mniej więcej podobny do romboidu, 

 przekątnią dłuższą w linii środkowej czaszki ustawionego, o kątach bocznych przytępionych. 

 Szerokość obu kości czołowych wynosi 240 mm, długość z powodu uszkodzonej przedniej 

 części nie da się dokładnie oznaczyć (± 270 mm). Obie kości czołowe zrastają się ze sobą 

 pod bardzo rozwartym kątem. W przedniej części kości te okazują wyniosłość, służącą za pod- 

 stawę dla rogu czołowego. Guzowata ta wyniosłość dosięga na granicy między 1 / s przednią 

 a 7 3 środkową, największej swej wysokości i spada pochyło ku bokom, tworząc jak gdyby 

 rodzaj nizkiego grzebienia. Powierzchnia kości, dla nasady rogu służąca, jest jeszcze zupeł- 

 nie gładka i nie ma tych nierówności, jakie spotyka się zawsze na starszych czaszkach. 



Brzeg górny oczodołu równy i jakkolwiek silnie zgrubiały, nie ma jednak jeszcze ani 

 w swej części przedniej ani tylnej wyrostków, właściwych czaszkom osobników starszych. 

 U At. bicornis biegnie szew nosowo-czołowy (sutura naso - frontalis) poprzecznie całkiem 

 w linii prostej tak, że kości czołowe " wyglądają jakby z przodu obcięte, zaś brzeg górno- 

 oczodołowy (margo supra - orbitalis) tworzy w całej swej długości półksiężycowatą wynio- 

 słość, na zewnątrz wysterczającą. Na starszych czaszkach nosorożca włochatego w miejscu 

 tej wyniosłości znajdują się trzy pojedyncze guzy. Szew nosowo-czołowy i brzeg górno-oczo- 

 dołowy u At. simus są podobne do tychże u At. bicornis, a u obu kości czołowe w swej 

 tylnej połowie są daleko silniej zwężone niż u nosorożca ze Staruni. 



Os ethmoideum i conchae 

 w okazie Staruńskim zostały pokruszone i dochowały się w małej tylko części. 



Kości łzowe (Ossa lacrymalia). 



Kości łzowe również częściowo są uszkodzone. Kształt ich jest więcej okrągły niż 

 u At. bicornis i At. simus, u których jest więcej eliptyczny; od przodu są ostro zakończone, 

 a przytem stosunkowo dłuższe. Oddalenie szczytu ich wyrostka łzowego (processus lacry- 

 malis) od końca blaszki zewnętrznej wynosi 90 mm, od końca blaszki wewnętrznej 60 mm 

 U At. simus oddalenie tego samego punktu od końca blaszki zewnętrznej (od końca prze- 

 dniego) wynosi 100 mm, wewnętrznej (od końca tylnego) 80 mm; u At. bicornis od końca 

 blaszki zewnętrznej 55 mm, wewnętrznej 45 mm. Szerokość k. łzowej (ossis lacrymalis) 

 po stronie zewnętrznej wynosi u Rh. tichorhinus 90 mm, u At. simus 60 mm, u At. bi- 

 cornis 45 mm. Brzeg oczodołowy kości łzowej u nosorożca Staruńskiego ma wyrostek 

 stożkowaty, 12 mm wysoki, o 20 mm średnicy u podstawy i końcem ku cavum orbi- 

 tae zagięty. Na wewnątrz od niego znajduje się ujście przewodu łzowego (10x5 mm). 

 Między wyrostkiem kości łzowej a przednim wyrostkiem brzegu oczodołowego k. czołowej 

 znajduje się rowek na 20 mm szeroki. U nos. czarnego (At. bicornis) wyrostek brzegu 

 oczodołowego kości łzowej jest opatrzony również pojedynczym wyrostkiem, ale ujście przewodu 

 łzowego leży nieco poniżej. U nos. białego (At. simus) znajdują się zamiast jednego, 

 dwa wyrostki: górny cieńszy, 15 mm wysoki, 10 mm szeroki, dolny znacznie grubszy i sil- 

 niejszy, 22 mm wysoki, 18 mm szeroki. Przewód łzowy posiada dwa ujścia: jedno o 6 mm 

 średnicy, pomiędzy wyrostkiem górnym i dolnym, drugie o średnicy 10 mm, poniżej wyrostka 

 dolnego. Os lacrymale u nosorożca Staruńskiego leży ponad trzecim zębem trzonowym, 



