— 204 — 



przednia w blaszkę środkową, 110 mm długą, po górnej stronie w części swej tylnej pół- 

 kulistą wypukłością. W miejscu połączenia części przedniej ze środkową znajduje się pół- 

 koliste wycięcie; również szczyt sercowaty części przedniej ma trójkątne wycięcie. Tylna 

 część przegrody była w okazie ze Staruni jeszcze chrząstką (opis jej nastąpi w pracy Prof. 

 Dr. Hoyera). Jak na okazie Staruńskim widzieć można, kości nosowe u młodego jeszcze nos. 

 włochatego są ostro zakończone, nie pokrywają jeszcze całkowicie części przedniej przegrody 

 i nie są z nią zrosłe. Później kości nosowe wydłużają się nieco, część ich końcowa rozrasta 

 się na zewnątrz i zrasta z przegrodą, tworząc jej brzeg równy. 



Lemiesz (vomer) był tak mocno uszkodzony, że nie można nic o nim powiedzieć. 



Kości podniebień ne (ossa palatina), częściowo uszkodzone, zgadzają się zu- 

 pełnie z opisem Brandta. Wycięcie podniebienne na czaszce nosorożca Staruńskiego i no- 

 sorożca białego (At. simus) jest niemal jednakowe, szerokie i tępe, u nos. czarnego 

 zaś węższe i ostrzejsze. 



Kości szczęki górnej (Os maxillare) 



z małemi różnicami odpowiadają zupełnie opisanym przez Brandta. Podobnie jak 

 w jego czaszkach, stosunek długości kości szczękowej nosorożca Staruńskiego do długości 

 dolnej części czaszki wynosi 360:720, t. j. połowę. Część zewnętrzna dość płaska, pochyla 

 się od wyrostka jarzmowego, t. j. od tyłu i dołu ku przodowi i górze. 



Foramen maocillare, powyżej trzeciego zęba przedtrzonowego położone, jest nie- 

 przedzielone, duże (22 x 13 mm). Przednia boczna część kości, przed pierwszym zębem 

 przedtrzonowym położona, z boku widziana, kształtu prostokątnego, jest 60 mm długa 

 a 50 — 60 mm wysoka, pod względem długości równa przestrzeni, zajętej przez pierwsze dwa 

 zęby przedtrzonowe. U nos. białego znajdujemy podobny stosunek, natomiast u nos. czar- 

 nego część ta jest znikająco krótka. Od przodu część ta łączy się z os intermaxillare 

 zapomocą szwu, który podobny jest do litery »W« bokiem ustawionej, gdyż część środkowa tej 

 kości wysuwa się ku przodowi w postaci zaokrąglonego zęba, powyżej i poniżej którego znaj- 

 dują się półkoliste wycięcia, nie dochodzące do górnego i dolnego brzegu. Na dolnej krawędzi 

 przedniej części szczęki górnej znajduje się, jak już Brandt zauważał, wazki rowek, poczyna- 

 jący się przed alweolą pierwszego zęba przedtrzonowego a idący na os inciswum. Część 

 zębo-dołowa szczęki w okazie Staruńskim, obejmująca zębodoły siedmiu zębów, jest na 290 mm 

 długa. Tylna część zębodolowej części kości szczękowej, wklinowuje się zaokrąglonym swym 

 końcem w nasadę processus pterygoideus i leży w jednej linii z krawędzią przednią mar- 

 ginis supraorbitalis ossis frontis. Wyrostka, o którym Brandt wspomina, iż znajduje się na 

 tylnym końcu zębodołu, nie ma w okazie Staruńskim. Część podniebienna szczęki górnej jest 

 w okazie Staruńskim tak płaska, że linia, biegnąca od przodu ku tyłowi, w linii środkowej 

 podniebienia naprzód między obiema kośćmi podniebiennemi a potem między obiema kośćmi 

 szczęki górnej, przebiega na całej przestrzeni aż do otworu choanae jednakowo poziomo. 

 U nos. czarnego linia ta od granicy kości podniebiennych podnosi się i biegnie łukowato 

 (wklęsłością na dół) ku przodowi i w dół. U nos. białego ta sama linia od granicy kości 

 podniebiennych podnosi się i biegnie ku przodowi i górze, nie tworząc tak silnego łuku jak 

 u nos. czarnego. 



