— 205 — 



Kości międzyszczękowe (Ossa intermaxillaria seu incisiva) 



nosorożca Staruńskiego odpowiadają w ogólnym zarysie opisowi Brandta i tylko w nie- 

 których drobnych szczegółach różnią się od niego. Kształt ich jest mniej więcej trapezowaty. 

 Długość ich wynosi 90 mm, wysokość 50 mm. Od tyłu są one połączone niezrośniętym 

 (powyżej opisanym) szwem z kośćmi szczęki górnej. W przedniej części brzegu górnego 

 nie spostrzega się tutaj wręgi (cristula), o której wspomina Brandt. Podobnie i brzeg dolny 

 w swej części przedniej nie ma tak silnego zgrubienia, jak to tensam autor na innych 

 czaszkach obserwował. Na brzegu dolnym w części przedniej znajdują się po obu stronach 

 zaledwie widoczne ślady po zębodołach dla pierwszego zęba siecznego. Natomiast w oddale- 

 niu 15 mm od końca kości znajduje się tuż przy brzegu zewnętrznym o wiele większy 

 zębodół dla drugiego zęba siecznego. Zębodół ten na 9 mm długi, 7 mm szeroki, a 6 mm 

 głęboki, jest kształtu spłaszczonego lejka o eliptycznej podstawie, skierowanego szczytem do 

 góry i tyłu i tamże dość obszernym przewodem opatrzony. 



For amina inciswa w okazie Staruńskim są uszkodzone. Os intermaxillare nos. 

 białego ma w zasadzie ten sam kształt jak nos. włochatego. Tak samo jak u niego 

 jest u nos. białego górny brzeg przy nasadzie łukowato wycięty, a brzeg przedni jest ścięty 

 od góry i przodu do dołu i tyłu; cała jednak część jego przednia jest ogromnie skróconą. 



Wymiary kości międzyszczękowej unos. Staruńskiego są następujące: długość kra- 

 wędzi górnej 83 mm, dolnej 55 mm, krawędzi przedniej 50 mm, tylnej 55 mm. U nos. 

 białego: krawędź górna wynosi 50 mm, dolna 25 mm, przednia 50 mm, tylna 40 mm. Sto- 

 sunek długości do szerokości kości międzyszczękowej nos. staruńskiego wynosi 83:50=1'62, 

 a zatem różni się nieco od wymiarów, podanych przez Brandta: 66:53 = 124, zbliżających 

 się więcej do tychże u nos. białego z Wiednia, u którego wynoszą one 50 : 40 = 1'25. 

 Są to jednak różnice prawdopodobnie indywidualne, napotykane i u nos. białego, gdyż np. 

 w okazie Berlińskim stosunek długości do szerokości wynosi 70 : 40 = 175. 



Szczęka dolna (Mandibula). 

 Tab. XIV. Ryc. 32, 33 i XXIII— XXVI. Tab. XV. Ryc. XXVII. 



W okazie Staruńskim szczyty wyrostka koronowego (processus coronoicleus) 

 po obu bokach są odłamane, podobnie też część wewnętrzna prawego wyr. kłykciowego (pro- 

 cessus condyloicleus) i kawałek zewnętrznej strony wyr. podbródkowego (processus mentalis). 



Szczęka dolna nosorożca Staruńskiego odznacza się między innemi i tern, że ramus 

 horizontalis podnosi się zwolna ku tyłowi i górze, przechodząc w ten sposób w ramus 

 perpenclicularis. Jest to widocznie cechą młodych osobników, bo w starych szczękach np. 

 okazu ze Surochowa (w Muzeum im. Dzieduszyckich) oba ramiona stoją do siebie niemal 

 prostopadle, gdy tymczasem na okazie Staruńskim tworzą kąt rozwarty. Bównież dolna część 

 szczęki nosorożca Staruńskiego jest inaczej ukształtowana niż okazu Surochowskiego; gdy 

 bowiem u pierwszego dolna linia szczęki biegnie łukowato od połowy długości do góry 

 i przodu, to u drugiego przebiega prawie poziomo, a processus mentalis leży prawie po- 

 ziomo w przedłużeniu górnego brzegu zębodołowego szczęki. 



Foramen mandibulare extemum na okazie Staruńskim jest również o wiele 

 mniejsze (7X4 mm) niż na Surochowskim. Ciekawym jest stosunek punktu zetknięcia się 



