— 238 — 



z Westerhaven 360 mm, największa szerokość na okazie z Kraiburga około 100 mm, z We- 

 sterhaven 81 mm, największa grubość po stronie wewnętrznej na okazie z Kraiburga 

 105 mm, z Westerhaven 88 mm. po stronie zewnętrznej u pierwszego 82 mm, u drugiego 

 68 mm. Największa grubość w l / a górnej długości na okazie z Kraiburga wynosi 62 mm, z We- 

 sterhaven 44 mm; największa szerokość tamże u pierwszego 63 mm, u drugiego 41 mm. 



Kości nadgarstka (Ossa carpi) strony lewej. 



Kość czółenkowata (Os radiale = naviculare = scaphoideum). 

 Tab. XXI. Ryc. 73-77. 



Ma kształt trójściennego ostrosłupa, wierzchołkiem do zewnątrz skierowanego, którego 

 podstawa przedłuża się poziomo ku zewnątrz w trójścienną, ostro zakończoną piramidę. 



Ściana górna tej kości składa się niejako z dwu części, t. j. z górnej części trzonu, 

 zajętej powierzchnią stawową i z górnej części owego trójściennego wyrostka, ku dołowi i ze- 

 wnątrz skierowanego. Powierzchnia stawowa, służąca do połączenia z kością promieniową, ma 

 kształt trapezu. Zewnętrzna krawędź tego trapezu 35 mm długa, lekko zaokrąglona, biegnie 

 od tyłu i zewnątrz ku przodowi i wewnątrz; krawędź jego tylna, prosta, 55 mm długa, idzie 

 od przodu i zewnątrz ku tyłowi i wewnątrz; krawędź wewnętrzna, 60 mm długa, idzie nieco 

 od przodu i zewnątrz ku tyłowi i wewnątrz; krawędź przednia, 50 mm długa, łukowato zao- 

 krąglona, biegnie łukowato (wypukło) od wewnątrz ku zewnątrz. Samą powierzchnię stawową 

 przedziela poprzecznie biegnące wgłębienie, odpowiadające wypukłej części pow. stawowej 

 kości promieniowej tak, że część przednia tworzy wałowate wzniesienie, część tylna zaś 

 jest wgłębiona a ponad nią wznosi się do góry tylko tylny kąt wewnętrzny. Górna powierzch- 

 nia tego trójściennego wyrostka zaokrąglona, spada skośnie do zewnątrz i ku dołowi. 



Ściana tylna, leżąca w przedłużeniu tylnej powierzchni kości promieniowej, ma kształt 

 mniej więcej trójkąta, którego krawędź górna jest łukowato wklęsła, 55 mm długa, we- 

 wnętrzna 55 mm długa, jest silniej, zewnętrzna 65 mm długa, słabiej wypukła. Ściana 

 przednio-wewnętrzna jest kształtu nieregularnie trapezowatego; górna jej krawędź, utworzona 

 w całej długości przez brzeg powierzchni stawowej dla k. promieniowej, 59 mm długa (mie- 

 rzona cyrklem), jest łukowato wycięta. Krawędź jej tylna, na 55 mm długa, jest łukowato 

 wypukła. Krawędź jej przednia zewnętrzna, 68 mm długa, prawie prosta, biegnie skośnie od 

 góry, wewnątrz i tyłu, do przodu, zewnątrz i dołu. Krawędź dolna 100 mm długa, w części 

 swej zewnętrznej ma dwa wycięcia przy sobie leżące: zewnętrzne płytsze i wewnętrzne głęb- 

 sze ; pierwsze odpowiada powierzchni stawowej dla o. carpale tertium, drugie dla o. carpale 

 secunchim. 



Ściana zewnętrzna ma dwie powierzchnie stawowe dla k. księżycowej fos inter- 

 medium), oddzielone szerokim rowkiem, który biegnie niemal prostopadle, a przeszedłszy na 

 powierzchnię dolną, idzie poziomo ku zewnątrz. Powierzchnia stawowa górna dla os inter- 

 medium, kształtu trapezowatego, jest w swej l / 3 wewnętrznej katowało załamana (wypukło- 

 ścią do góry), a krawędź jej dolna w tem miejscu ma lekkie wycięcie. Długość krawędzi jej 

 górnej wynosi 40 mm, dolnej 50 mm, przedniej 15 mm, tylnej 27 mm. Biegnie ona skośnie 

 od tyłu i zewnątrz, do przodu i wewnątrz a w górze ścina się z powierzchnią stawową dla 



