C) CZĘŚCI MIĘKKIE GŁOWY NOSOROŻCA 

 I SKÓRA MAMUTA 



opracował 



Prof. Dr. H. Hoyer. 



Wstęp. 



Ze zwierząt zaginionych zachowują się przeważnie tylko części twarde, jak zęby, kości, 

 rogi, skorupy i t. p. twory. Odnalezienie części miękkich należy do rzadkich i wyjątkowych 

 przypadków, tem ciekawszych, że dają wyobrażenie o organizacyi, a przedewszystkiem o ze- 

 wnętrznym wyglądzie osobników, nieraz zupełnie błędnie przez badaczy rekonstruowanych. 

 Stosunkowo najwięcej materyałów z części miękkich zwierząt kopalnych dostarczyła Syberya, 

 gdzie wśród lodów i zamarzniętej ziemi przechowały się szczątki najrozmaitszych zwierząt, 

 pomiędzy któremi najwięcej rozgłosu nabrały nosorożce i mamuty. 



Wykaz znalezionych resztek, odnoszących się do części miękkich nosorożców i ma- 

 mutów podaje Baer (3) i MiddendorH (42). Według obliczenia Zalenskiego (65) zna- 

 nych było 21 okazów mamutów syberyjskich, które przechowały się aż do naszych czasów bądź 

 to w całości, bądź tylko w niektórych częściach swego ciała, mniejszych lub większych. 

 W roku 1908 Nasonow (45) podał opis szczątków jeszcze jednego mamuta; zatem ogólna 

 ilość mamutów, które zachowały się z miękkiemi częściami, wynosi 22. 



W roku 1771 znaleziono nad rzeką Wilui całe ciało nosorożca. Obcięto mu głowę 

 i dwie nogi i przesłano je do Irkucka, gdzie bawiący tam właśnie Pallas (55, 56) je ode- 

 brał i dalej niemi się zaopiekował. Celem uchronienia od dalszego psucia się postanowiono 

 szczątki te zasuszyć, przyczem przednia noga i górny odcinek tylnej uległy zwęgleniu. Resztę 

 wysłał Pallas wraz z krótkim opisem do Petersburga, gdzie Brandt (9) w r. 1849 zajął się 

 opracowaniem tych części. W r. 1877 znaleziono nad Jana pod 68-5° póła szer. całe ciało 

 innego nosorożca, z którego również tylko głowę i jedną nogę przesłano do Irkucka. W r. 1879 

 opisał te części jako pierwszy Czerski (18), zaliczając je do osobnika gatunku Rhinoceros 

 tichorhinus. W rok później tę samą głowę (noga tymczasem zaginęła) opisał Schrenck (68) 

 jako przynależną do gatunku Rh. Merckii. Pohlig (59) oznaczył ją jako Rh. tichorhinus. 

 Prócz tego znalazł Czerski (18) na stokach gór Sajańskich (pod 54°25' półn. szer.) w jaskini 



