— 273 — 



z nad Wilui. Co do innych komórek, to stan ich zachowania jest mniej dobry. Tylko w nie- 

 wielu przypadkach udało mi się zabarwić jądra komórek. W większości komórek pozostało 

 tylko miejsce dla jądra, które samo zginęło, jak to wykazuje także Zalenski (66) w swych 

 badaniach nad tkankami mamuta. 



Aby dać dokładny obraz stanu zachowania tkanek, przejdziemy je kolejno. 



1. Nabłonki. 



Wspomniałem już wyżej, że nabłonek, zwłaszcza zrogowaciały, zachował się miejscami 

 bardzo dobrze. W niektórych miejscach skóry, lepiej ochronionych, widać kilka warstw ko- 

 mórek, które zatrzymały swój kształt i jądro. Najwyraźniej występują komórki w torebkach 

 włosowych i w rogach. Całkowitą warstwę komórek nabłonkowych znalazłem także w jednem 

 miejscu błony śluzowej, wyścielającej jamę pyskową (tab. LVII, ryc. 2 i 3). Komórki warstw 

 najgłębszych są duże, lecz rozluźnione i nie znać w nich jądra, w powierzchownych natomiast 

 warstwach pozostały komórki w związku i posiadają swój właściwy kształt i jądro. Dokła- 

 dniejszy opis tych komórek nabłonkowych podaję poniżej w rozdziale o podniebieniu. 



W innych miejscach nie natrafiłem już na komórki nabłonkowe. Widocznie nabłonek 

 stożkowaty i migawkowy jest tak mało odporny, iż uległ zupełnemu zniszczeniu. 



2. Tkanka łączna. 



Ze wszystkich tkanek zachowała się najlepiej tkanka łączna. Ścięgna, rozcięgna, po- 

 wiezie, więzadła, okostna i tkanka łączna luźna znajdują się w tak dobrym stanie, jak w pre- 

 paratach anatomicznych, przechowanych w spirytusie lub na sucho. Toż samo zauważył 

 Gleb o w (28) i Zalenski (65) u mamuta a Brandt (9) u nosorożca. Tenże podaje po- 

 miary i rycinę włókien tkanki łącznej ze ścięgien. Zwykła reakcya z kwasem octowym daje 

 tak, jak z świeżą lub zasuszoną tkanką łączną, wynik dodatni, t. j. włókna pod wpływem 

 kwasu pęcznieją i rozpuszczają się. Gotowane w wodzie kurczą się i miękną. Przy stosowaniu 

 mieszaniny Van Giesona otrzymuje się w skrawkach bardzo wyraźne i charakterystyczne za- 

 barwienie tkanki łącznej fuksyną na czerwono. Tkanka łączna, barwiona hematoksyliną Dela- 

 helda albo Ehrlicha, okazuje jak zwykle odcień brudno-hołkowy. W jednem miejscu, miano- 

 wicie w skrawkach skóry z warg i nozdrzy, udało mi się zabarwić hematoksyliną także jądra 

 komórek tkanki łącznej podskórnej. Okazywały one, jak w zwykłych warunkach, kształty wę- 

 żykowate, znamienne dla jąder tkanki łącznej. 



Włókna sprężyste. Wśród włókien klejodajnych znajdowały się także, jak w nor- 

 malnych warunkach, włókna sprężyste. Pod wpływem kwasu octowego nie zmieniają się one, 

 a zabarwiają się lekko hematoksyliną, wyraźniej orceiną, najlepiej jednak mieszaniną Weigerta, 

 w której przyjmują wybitną barwę granatową. 



Tkanka tłuszczowa. O komórkach tłuszczowych była już powyżej mowa. Dodać 

 tutaj jeszcze należy, że po rozpuszczeniu igiełkowatych kryształków, znajdujących się we wnę- 

 trzu każdej komórki tłuszczowej, które jednak nie zawsze rozpuszczają się w zupełności, wi- 

 dać wyraźne ogrodzenie komórki, gdzieniegdzie nawet ze śladami jądra. Ścianki komórek za- 

 barwiają się, zwłaszcza mieszaniną Van Giesona, bardzo wyraźnie. 



Chrząstka. W doskonałym stanie zachowały się wszystkie chrząstki, mające zwykły 

 mleczno-szklisty wygląd. Mianowicie zachowała się chrząstka w stawach kości pocljęzykowej, 



WKOPAUSKA STARUŃSKIE 



35 



