— 290 — 



żenią przedni koniec języka jest po prawej stronie spłaszczony, miąższ zaś jego przesunięty 

 zupełnie na stronę lewą, na której wytworzyła się powierzchnia boczna na 50 mm szeroka, 

 ustawiona pod kątem prostym do powierzchni podniebiennej języka. Przedni koniec wolny 

 języka jest zniszczony (tab. LIX, ryc. 10). Po za końcem języka znajduje się po prawej 

 stronie preparatu (tab. LIX, ryc. 10) wyraźnie ograniczone i nieco wystające pole, na 38 m 

 długie i 15 mm szerokie, przez które przebiegają skośnie listewki, poodgraniczane 12 brózdami 

 Na listewkach można wyróżnić drobne, miejscami naskórkiem pokryte brodawki nitkowate. 

 Ponieważ powierzchnia języka w otoczeniu tego pola jest więcej równa i gładka, niż w nor- 

 malnych warunkach, zachodzi pytanie, która z tych części odpowiada rzeczywistości? U noso- 

 rożców obecnie żyjących podają autorowie obecność brodawek nitkowatych w błonie śluzowej 

 i te rzeczywiście istnieją na polu wyżej wymienionem. Widoczne na niem listewki i brózdy 

 należy uważać za wytwory sztuczne, za odciski przedmiotu, który znajdował się w jamie py- 

 skowej. Również sztucznem byłoby wygładzenie powierzchni języka, jakie widać w otoczeniu 

 owego odcisku. 



Pod zniszczonym końcem wolnym języka zachowało się jego więzadełko (freniilum), 

 które pozostało jeszcze w łączności z błoną śluzową, wyścielającą dno jamy pyskowej. 



Stosunkowo dobrze zachował się tylny odcinek języka, z którym pozostały w związku 

 migdałki, łuk podniebienno-gardzielowy, nagłośnia i w ogólności krtań. 



Długość języka, od przedniej ściany nagłośni do więzadełka mierzona, wynosi 307 mm. 

 Jeśli rozprostujemy jeszcze strzępy, znajdujące się na przednim końcu języka, otrzymamy 

 332 mm, jako całą długość języka. Z dolną powierzchnią języka i z jego więzadełkiem pozo- 

 stała w związku błona śluzowa, pokrywająca przedni koniec szczęki dolnej. W błonie tej za- 

 znacza się bardzo wyraźnie miejsce, w którem owija się ona około przedniego brzegu szczęki 

 i łączy się z wargami. Ponieważ długość tego odcinka błony śluzowej od więzadełka do brzegu 

 szczęki dolnej wynosi 68 mm, należy przypuścić, że wolny koniec języka miał taką samą 

 długość. Do wyżej podanej istotnej długości języka, wynoszącej 332 mm, trzeba dodać jeszcze 

 jakie 35 mm. Koniec wolny języka byłby zatem na 60 mm, a cały język na 367 mm długi. 



W stosunku do długości głowy język byłby za krótki. Owen (53) podaje dla języka 

 samca Rh. indicus 2 stopy i 3 cale — 686 - 2 mm, a dla języka samicy tego samego gatunku 

 19 cali = 482 mm długości. Według Mayera (38) wynosi długość języka samca tegoż sa- 

 mego gatunku 10 cali i 3 linie = 269 mm. Gar rod (24) znalazł u samicy gatunku Rh.su- 

 matrensis długość języka na 17 3 / 4 cali = 450 mm. Podczas gdy Owen i Garrod wyra- 

 źnie podają sposób, w jaki wymiary zostały dokonane, mianowicie od przedniej ściany nagłośni 

 do przedniego końca języka, Mayer sposobu mierzenia nie podaje; i tem to tłómaczy się 

 wielka różnica, jaka zachodzi między pomiarami jego a Owena. W porównaniu z liczbami, 

 otrzymanemi przez Owena i Gar rod a, nawet dla długości języka samicy, długość języka 

 nosorożca staruńskiego jest mała. 



Największa szerokość języka, znajdująca się na wysokości brodawek okolonych, wynosi 

 80 mm. Od tego miejsca język zwęża się ku przodowi i ku tyłowi, gdzie na linii migdałków 

 posiada już tylko 65 mm. W wysokości 100 mm ocl przypuszczalnego końca wynosi jego 

 szerokość mniej więcej 50 mm. Pomiar ten nie jest dokładny, ponieważ jest wzięty z części 

 zniekształconej języka. 



Według Mayera (38) szerokość języka Rh. indicus wynosiłaby w tyle 3 cale 



