— 292 — 



istniały one także u nosorożca staruńskiego w wielkiej ilości na całej powierzchni języka, za- 

 chowały się jednak tylko na jego przednim końcu w bardzo nieznacznej ilości i na wyżej 

 opisanem polu odciśniętem po prawej stronic języka. Ustawione one były szeregami w wysta- 

 jących listewkach. Na końcu języka są bardzo nizkie, na owem polu zaś wyższe. Brodawek 

 grzybkowatych (p. fungiformes) na języku nosorożca Staruńskiego nie znalazłem. Po- 

 jawiają się one u nosorożców, jak się zdaje, w ogóle bardzo rzadko. Gar rod (24) nie zna- 

 lazł ich wcale na języku Rh, sumatrensis, u Rh. indicus istnieją według Mayera (38) 

 tylko w tylnych częściach języka. Również i brodawek listkowatych (p. foliatae) nie 

 znalazłem na języku staruńskiego okazu, które u żadnego z nosorożców widocznie nie istnieją. 

 Natomiast dobrze rozwinięte są u wszystkich brodawki okolone (p. vallatae), które za- 

 chowały się także doskonale w okazie staruńskim (tab. LIX, ryc. 10). Zajmują one pas 

 szeroki na 50 mm w najszerszej części języka. Prawie wszystkie brodawki mieszczą się 

 na ramionach kąta ostrego, ku przodowi otwartego. Ostatnie brodawki każdego szeregu są 

 115 — 120 mm oddalone od przedniej ściany nagłośni a o 10 mm od linii środkowej języka, 

 przednie zaś każdego szeregu 165 — 170 i 20 — 25 mm. Układ ich po obu połowach języka 

 nie jest zupełnie symetryczny, jakoteż liczba ich nie jest po obu stronach równa: po prawej 

 wynosi 19, po lewej zaś 16. Ułożeniem swem brodawki różnią się dość znacznie od tychże 

 na języku Rh. indicus i sumatrensis, co do których Owen i Gar rod podają, iż groma- 

 dzą się obok linii środkowej w ściśle ograniczonych małych okręgach. Ilość ich wynosi 

 u Rh. indicus według Owena 10 — 12, według Mayera po prawej stronie 15, po lewej 

 12, a u Rh. sumatrensis według Garroda 33 i 26. 



Ostatnie (tylne) brodawki są większe niż przednie, co podaje także Gar rod. Są one 

 nie koliste, lecz owalne, swą średnicą dłuższą równolegle do osi języka ułożone. Największa 

 ich długość waha się między 5 a 2 mm, największa szerokość między 35 mm a 1 mm. 

 Według Mayera średnica ich wynosi u Rh. indicus 2 linie = 6 - 4 mm, według Garroda 

 u Rh. sumatrensis 1 / 6 cala = 4 - 2 mm. 



Poza ostatniemi brodawkami okolonemi opada poziom powierzchni języka w linii środ- 

 kowej tylko łagodnie, silniej zaś po bokach, gdzie rozpoczynają się w wysokości migdałków 

 t. zw. fauces (tab. LIX, ryc. 10). Między korzeniem języka i nasadą ku górze sterczącej 

 nagłośni wystaje w linii środkowej znaczne wzniesienie, którego powierzchnia grzbietna jest 

 spłaszczona, w przedniej części 16 mm szeroka; ku tyłowi rozszerza się to wzniesienie do 

 30 mm przeszło. Z nią łączą się pod kątem prostym powierzchnie boczne, tworzące przyśrod- 

 kowe ogrodzenie zagłębień językowo-nagłośniowych. Wzniesienie to w swym przednim odcinku 

 odpowiada fałdowi języków o-n agłośniowemu (plica glotto-epiglotticaj, który u konia 

 jest krótki i zaokrąglony. W nim przebiegają mięśnie językowo-nagłośniowe, które według zda- 

 nia Owena (53) i Mayera (38) u nosorożca indyjskiego są silnie rozwinięte, a i u noso- 

 rożca staruńskiego są okazałe. Za podstawę dla tylnej części rozszerzonej tego fałdu służy 

 trzon nagłośni, który rozpatrzymy szczegółowo przy omawianiu krtani. Błona śluzowa, pokry- 

 wająca korzeń języka, jest na ogół gładka; czy była taką za życia zwierzęcia, trudno osądzić. 

 Przypuścić jednak należy, że była pokryta gęsto rozsianemi brodawkami wiotkiemi kształtu 

 kosmków, jakie rysuje Owen na języku nosorożca indyjskiego i jakie istnieją prawie u wszyst- 

 kich zwierząt ssących w tej okolicy języka. Na korzeniu języka nosorożca staruńskiego wi- 

 doczne są tylko jeszcze małe otworki, umieszczone przeważnie po bokach języka. Istnieją 



