— 296 — 



przypominająca swym wyglądem miejscami kość, miejscami zaś chrząstkę włóknistą. Swoiste 

 zabarwienie na chrząstkę sprężystą nie dało żadnych dodatnich wyników. Z błony śluzowej, 

 wyścielającej wnętrze trąbki, zachowała sią tylko część podstawowa, pozbawiona nabłonka. 



Camim pharyngo - nosale łączy się za pośrednictwem nozdrzy tylnych z jamą no- 

 sową. Bliższego opisu tego połączenia jednak podać nie można, gdyż błona śluzowa, wy- 

 ścielająca początek jamy nosowej, jest zupełnie postrzępiona. 



Krtań (larynx). 



Krtań była połączona z językiem i kością podjęzykową, od których została odprepa- 

 rowaną. Jest ona doskonale zachowana i mało tylko zniekształcona. Patrząc na nią od przodu 

 albo od tyłu, widzimy, iż górny i dolny jej koniec jest od płaszczyzny strzałkowej odgięty 

 na stronę prawą. Skutkiem tego środek prawego boku krtani jest nieco zaklęśnięty, lewy zaś 

 wypukły. Zniekształcenie odbija się głównie na chrząstce tarczowa tej i pierścienio- 

 wa t e j. Wszystkie chrząstki utrzymały się w całkowitym ze sobą związku. Łączą się one mię- 

 dzy sobą wiezadłami i resztkami mięśni, a wewnątrz są wysłane błoną śluzową. Dla uwido- 

 cznienia kształtów poszczególnych chrząstek odpreparowano je tylko od strony lewej. 



Literatura, dotycząca krtani nosorożców, jest nader uboga. Bardzo krótką wzmiankę 

 o tym przedmiocie znajdujemy w dziele Cuviera (17), a nieco obszerniejszy opis i rysunki 

 w pracach Owena (53) i Mayera (38). 



Chrząstka tarczowata (cartilago thyreoidea) składa się według Owena (53) 

 u nosorożca indyjskiego z dwóch skrzydeł, które łączą się ze sobą pod kątem mało stępio- 

 nym (»slightly obtuse angle«). U nosorożca staruńskiego nie można natomiast nawet 

 mówić o kącie, ponieważ skrzydła (laminae thyreoideae) łączą się ze sobą łukowato 

 (tab. LX, ryc. 12), tworząc wypukłe nie (prominentla laryngea) ku stronie brzusznej. 

 W obrębie tego wypuklenia nie ma śladu odrębnego trzonu, który nawet u młodych koni 

 istnieje w stanie skostniałym. Pod wypukleniem znajduje się w linii środkowej trójkątne wcięcie, 

 o którem wspomina także Owen. Brzegi wcięcia są grube, wałeczkowate. Wałki te przedłu- 

 żają się ponad wcięciem do połowy wysokości chrząstki tarczowatej, pozostawiając między 

 sobą płytką brózdę. Bezpośrednio nad wałkami rozpoczyna się wyżej wspomniane wypuklenie. 



Obie blaszki boczne nie są płaskie (tab. LX, ryc. 11 i 12), lecz jak Mayer (38) 

 opisuje u nosorożca indyjskiego, łukowato wygięte, nadto przechylają się ich brzegi grzbietne ku 

 linii środkowej. Skutkiem tego przypada największa średnica poprzeczna mniej więcej na śro- 

 dek dolnego brzegu blaszek i wynosi 94 mm. Ku tyłowi zwęża się łuk chrząstek po stronie 

 grzbietnej do 80 mm, po stronie brzusznej zaś nad stawem tarczowo-pierścieniowym do 64 mm. 

 Długość blaszek wynosi według Mayera u nosorożca indyjskiego 2 cale i 3 linie = 61 mm, 

 u staruńskiego zaś 110 mm, wysokość ich w linii środkowej 65, w środku części bocznych 

 46 mm, a wzdłuż ich brzegu tylnego 69 mm. Brzeg tylny przedłużając się ku stronie brzu- 

 sznej, tworzy wyrostek fcornu aborale s. inferius), na 30 mm długi, 16 mm szeroki 

 i 9 mm gruby, opatrzony na końcu płaszczyzną stawową. 



Brzeg grzbietny chrząstki tarczowatej przebiega od przodu i góry skośnie ku tyłowi 

 i dołowi i jest tylko nad jej wypukleniem prze dniem (prominentia laryngea) na 

 7 mm gruby; dalsze jego części są cienkie, a nawet ostre. Kontur brzegu wznosi się i zagłębia 



