— 298 — 



chrząstka pierścieniowata, jak wyżej zaznaczyłem, jest cokolwiek zniekształcona, a mianowicie 

 jej ściana lewa stoi niżej od prawej. 



Ściana boczna chrząstki pierścieniowatej jest prawie jednostajnie równa. Tylko w prze- 

 dniej jej połowie wystają z płaszczyzny dwie skośnie przebiegające wyniosłości, które służą 

 jako przyczepy dla mięśni. Trzecia taka wyniosłość znajduje się w środku długości ściany 

 bocznej, 19 mm nad jej brzegiem dolnym. Na niej spoczywa część płaszczyzny stawowej, 

 która większą częścią mieści się na ścianie chrząstki pierścieniowatej. Płaszczyzna ta jest 

 mało wklęsła. Jej średnica głowowo - ogonowa wynosi 13 mm, do niej prostopadle stojąca 

 średnica krótka 11 mm. 



Boczne ściany chrząstki pierścieniowatej łączą się po stronie przedniej (głowowej), two- 

 rząc łuk, a po stronie tylnej (ogonowej) wytwarza się w linii środkowej brzeg wystający. 



Górny brzeg chrząstki pierścieniowatej jest na przodzie 6 mm gruby, w tyle zaś, wy- 

 wijając się ponad ściany boczne, wystaje ponad nie o 10 mm. Jeszcze dalej ku tyłowi ten 

 brzeg wystający spłaszcza się w okolicy pod wyrostkiem stawowym chrząstki tarczowatej, 

 wytwarzając na 20 mm długą i 1 1 mm szeroką płaszczyznę stawową dla chrząstki 

 nalewkowej (facies articularis arytaenoidea). Bezpośrednio poza tą płaszczyzną brzeg, 

 wznosząc się, tworzy kopulaste wzniesienie. Obustronne wzniesienia połączone są w linii środ- 

 kowej gładką, ale nieco zagłębioną blaszką chrzestną. 



Brzeg dolny chrząstki pierścieniowatej jest na całym swym obwodzie ostry i zakreśla 

 prawie równomierny owal. Tylko po stronie przedniej i tylnej, gdzie łączą się ściany boczne 

 chrząstki pierścieniowatej, brzeg wygina się w kierunku grzbietnym, wytwarzając skutkiem 

 tego między ścianami z przodu wycięcie płytsze, w tyle zaś głębsze. 



Powierzchnia wewnętrzna chrząstki pierścieniowatej jest równą i gładką, o ile to można 

 było stwierdzić bez znaczniejszego uszkodzenia chrząstki samej jak i innych części krtani. 



Chrząstki nalewkowe (cartilagines arytaenoideae) są u nosorożców stosun- 

 kowo wielkie, jak to już zaznacza Owen (53). Mają one kształt blaszek półkolistych (tab. LXI, 

 ryc. 13), opatrzonych wyrostkiem wystającym z brzegu prostego (cięciwy), którymto brzegiem 

 spoczywają na chrząstce pierścieniowatej, a brzegiem półkolistym są zwrócone ku grzbietowi 

 i pochylone ku sobie, ogradzając zarazem wejście do krtani (aćlitus laryngis). 



Chrząstki te są w kierunku głowowo-ogonowym na 68 mm długie, w środku na 42 mm 

 wysokie i 4 mm grube. Powierzchnia ich zewnętrzna jest cokolwiek wypukła, wewnętrzna 

 wklęsła, zresztą po obu stronach gładka. Z brzegu dolnego czyli podstawy chrząstek, którą 

 wyobrażaliśmy sobie jako cięciwę półkola, wystaje w odcinku tylnym ku bokowi i tyłowi silny 

 wyrostek, t. zw. wyrostek mięśniowy (processus muscularis). Jest on na 27 mm długi, 

 18 mm szeroki, na przednim brzegu 10 mm, na tylnym 5 mm gruby i na swym końcu dol- 

 nym zaokrąglony. Przedni brzeg wyrostka stanowi najgrubszą część chrząstki nalewkowej. Po 

 stronie zewnętrznej wyrostka wytwarza się w jego odcinku końcowym płaszczyzna szorstka 

 o 13 mm średnicy, do której przyczepia się mięsień pierścień iowato- nalewkowy 

 (m. crico - arytaenoideus), istniejący w krtani nosorożca Staruńskiego w szczątkach po jej 

 stronie prawej. Na nasadzie wyrostka mięśniowego po jego stronie wewnętrznej widoczne jest 

 wałkowate wzniesienie, oddzielające tenże wyrostek od wewnętrznej, zresztą zupełnie równej 

 powierzchni chrząstki nalewkowej. Poza wzniesieniem zajmuje powierzchnię wewnętrzną wy- 

 rostka płaszczyzna stawowa, kształtu trójkąta z zaokrąglonymi kątami, którego podstawa zwró- 



