— 306 — 



Posuwając się od tego przekroju ku przodowi przegrody widzimy następujące zmiany 

 w jej kształcie. Przegroda grubieje i skraca się nieco, a do sklepienia przylegające blaszki 

 rozszerzają się stopniowo. Ostatecznie otrzymujemy obraz przekroju przegrody, jaki nam przed- 

 stawia rycina C 2. Przekrój ten przypada na miejsce, w którem na dnie jamy nosowej łączy 

 się odcinek kostny przegrody z chrzestnym, czyli że znajduje się mniej więcej na połowie 

 długości otworu nosowego kostnego. 



W porównaniu z przekrojem poprzednim przegroda ma już zupełnie inny kształt. Wy- 

 sokość jej wynosi 106 mm, brzeg dolny jest tej samej grubości jak poprzednio i prosty. Ku 

 górze przegroda cienczeje a dopiero w miejscu rozdwojenia znowu grubieje. Części boczne, 

 wystające z przegrody, mają tę samą grubość co przegroda i sięgają na 58 mm ku bokom, 

 tworząc z przegrodą kąt tępy. Na końcach zawijają się one nieco. W pewnem oddaleniu od 

 tych końców mieszczą się chrząstki skrzydlaste nosa, uwidocznione na rycinie w przekroju. 

 U spodu przegrody leży chrzestny przewód Stensona i Jakobsona, z którego wystaje chrząstka 

 esowata. Nie są one uwydatnione na rycinie. 



Dalej ku przodowi w obrębie otworu siecznego (apertura inciswaj zmieniają 

 się stosunki zupełnie. Przegroda nosowa jest tu już całkiem skostniała. Na przekroju ma 

 kształt trójkąta z zaokrąglonymi kątami, odwróconego szczytem ku dołowi (ryc. C 3). Wyso- 

 kość przegrody wynosi 88 mm, grubość jej w dolnym końcu mniej więcej 20 mm, w górnym 

 zaś około 60 mm. Pomiary te wzięte są z części miękkich, pokrywających kości, a jako ta- 

 kie nie mogą być dokładne. 



Zaokrąglone brzegi przegrody kostnej przedłużają się bezpośrednio w wyrostki boczne 

 przegrody chrzestnej, które w tern miejscu są znacznie krótsze, niż w poprzednim przekroju. 

 Wyrostki te są tylko na 20 mm długie i sterczą skośnie ku górze; skróciły się więc o całą 

 grubość odcinka kostnego przegrody. Z nimi łączą się pod kątem ostrym bezpośrednio chrząstki 

 skrzydlaste, które na poprzednim przekroju były jeszcze odosobnione, a na wewnętrzną stronę 

 chrząstek skrzydlastych zachodzi muszla (maxillo-turł>inale), która w czaszce staruńskiej 

 jest jeszcze chrzestną. 



Omówiwszy położenie i kształt przegrody chrzestnej, pozostaje nam jeszcze do uwzglę- 

 dnienia jej brzeg przedni, który łączy się z odcinkiem kostnym przegrody. Kontur przedniego 

 brzegu przegrody chrzestnej (ryc. E 1, str. 317) wychyla się u góry łukowato ku przodowi, a dalej 

 tworzy dwa po sobie następujące wklęśnięcia, z których przednie i górne jest większe, a dru- 

 gie niżej położone mniejsze. Następnie linia konturu opada skośnie ku tyłowi. Koniec dolny 

 brzegu przedniego przegrody leży dalej ku tyłowi, niż górny. Brzeg ten jest w całym swym 

 przebiegu rowkowało wyżłobiony. W ten rowek wchodzi odpowiednio wypuklony brzeg odcinka 

 kostnego przegrody. Rowek ten jest w górnym swym końcu przynajmniej 29 mm szeroki; 

 dokładnej miary z powodu uszkodzonej lewej jego strony trudno było otrzymać. W środku 

 wysokości przegrody szerokość jego wynosi 18 mm, a w dolnym końcu 16 mm. W najszer- 

 szym odcinku górnym rowka wychyla się z jego środka podłużna, 6 mm szeroka wyniosłość, 

 przedzielająca rowek na 2 części boczne. Dalej ku dołowi wyniosłość ta niknie, a rowki bo- 

 czne zlewają się w jeden, który w dalszym swym przebiegu wyżłabia chrząstkę dość głęboko. 

 Tylko między dwoma wyżej opisanemi wklęśnięciami rowek jest przecięty znacznym, poprze- 

 cznie ułożonym grzebieniem, oddzielającym jego odcinek górny od dolnego. 



Powierzchnia rowka pokryta jest brunatną, ziarnistą i twardą substancyą, taką samą 



