— 343 — 



kości. A nie ulega żadnej wątpliwości, że w dyluwium żyły żaby, które, jak Zittel mówi x ), 

 » wszystkie bez wyjątku należały clo gatunków i dziś jeszcze żyjących«. 



Istotnie też kości płazów wykrytych w Staruni, oddane mi do oznaczenia, poza swą 

 barwą, kwalifikującą je jako kopalne, nie różnią się niczem od dzisiejszych kości odpowiedniej 

 wielkości żaby jadalnej lub trawnej. Te właśnie zatem dwa gatunki muszą być w naszym wy- 

 padku wzięte pod rozwagę, albowiem inne rodziny płazów bezogonowych, jak np. ropuchy, od- 

 padają ze względu na swe osteologiczne różnice, jakie je wyróżniają od rodziny żab (Ranidae). 



Niestety między tymi dwoma gatunkami żab nie ma tak wybitnych różnic osteologi- 

 cznych, któreby pozwoliły na pewne odróżnienie kości jednej od kości drugiej żaby; różnice 

 wielkości odpadają również, albowiem oba te gatunki wahają się w tak szerokich a tak zgodnych 

 ze sobą granicach, iż nie podobna ich z tego punktu widzenia analizować i rozróżniać gatunkowo. 



Pozostaje nam jednak jeszcze jedna droga a tą jest rozważanie natury ekologicznej, 

 gdzie rozstrzygającymi są warunki i stosunki biologiczne, w jakich oba te gatunki dziś żyją. 

 Nie można uważać wprawdzie tego rodzaju analizy za dostateczną ze względu na systema- 

 tykę, zwłaszcza, jeżeli się rozchodzi o gatunki żyjące na tym samym obszarze i w tak wiel- 

 kiej ilości, a co ważniejsza, o dość rozległej skali życiowej. W każdym jednak razie można tą 

 drogą dojść do pewnych wniosków, które mogą uprawdopodobnić dyagnozę postawioną i opartą 

 na innych zasadach. 



Otóż jeżeli uwzględnimy warunki otoczenia, w jakich przeważnie pojawia się żaba ja- 

 dalna i trawna, to zgodzić się można na pewną ogólną zasadę, dopuszczającą jednakże spo- 

 radyczne wyjątki, iż żaba jadalna trzyma się miejsc mokrych, słonecznych, stawów i mokradeł 

 na łąkach i wogóle miejsc odkrytych, żaba trawna zaś miejsc więcej zacienionych, jak młak, 

 stawków i bagnisk leśnych. Jak zaś wynika z całego mojego materyału, jakoteż z okre- 

 śleń przeważnej części zwierząt bezkręgowych, dokonanych przez prol Łomnickiego (ob. po- 

 wyżej), miejscem, na którem znaleziono wszystkie te szczątki w Staruni, była w danej chwili 

 leśna polana zrzadka drzewami zarosła, na której istniało bagno lub jeziorko błotne, do któ- 

 rego zdążały większe tam znalezione ssaki, by zaspokoić swe pragnienie. Jeżeli więc w ten 

 sposób wyobrazimy sobie ówczesny teren w Staruni, a za tem wiele przemawia, natenczas 

 z większem prawdopodobieństwem uznać możemy kostki zachowane za przynależne do żaby 

 trawnej (Rana temporariaj, aniżeli do jadalnej. Bo o ile uprawnieni jesteśmy do wnio- 

 skowania z jakości fauny na warunki otoczenia, to i naodwrót znając dokładnie teren, mo- 

 żemy się domyślać, jakie prawdopodobnie zwierzęta na nim spotkać możemy. 



Na zakończenie tego ustępu dodać można, że nie byłby to pierwszy wypadek znale- 

 zienia żaby trawnej na obszarze ziem Polski w okresie dyluwialnym. W jednej bowiem z ja- 

 skiń ojcowskich, a mianowicie w jaskini Jerzmanowickiej znalazł Roemer kość ramieniową, 

 którą przypisał również temuż gatunkowi żaby. 



To wszystko odnosiłoby się do 7 kostek żaby, odznaczających się jednaką barwą pa- 

 lonej kawy. Pozostają nam jednak jeszcze dwie kostki barwy mlecznej czekolady, które na- 

 leżą bezwzględnie do dwóch różnych osobników. Obie utrzymały się tylko w jednym ułamku 

 i obie są kośćmi ramieniowemi. Mniejsza z nich to kość ramieniowa prawa samicy, zachowana 

 w dolnej swej części, przylegającej do kości przedramienia. Należała ona do osobnika małego, 



x ) Zittel K. »Handbuch der Paleontologie*. Munchen -Berlin, 1891-93. T. III, str. 437. 



