345 — 



pierwszy okaz tej żaby. znalezionej w dyluwialnym utworze ziem Polski (tab. LXVII ryc. 6). 

 W dzisiejszej faunie krajowej znaną jest ta żaba z okolic Lwowa, Sokala, Podoła, doliny 

 Dniepru, okolicy Olgopola i t. d. '). 



II. Gromada: Ptaki (Aves). 



Z tej gromady znalazłem wśród dostarczonego mi materyału dwie kostki, a mianowi- 

 cie: prawą kość udową znakomicie zachowaną (tal). LXVII, ryc. 1), ze wszystkiemi osteolo- 

 gicznemi cechami, a nawel z małemi resztkami części miękkich, tudzież mocno uszkodzoną 

 kostkę drugiego śr odrę cza prawego (metacarpus II dexterj. Wspomniane części 

 miękkie, które się zachowały na pierwszej z tych dwu kości, pochodzą ze ścięgien przy- 

 czepiających się do wewnętrznej dolnej powierzchni kości udowej (planum popliteum), 

 tudzież w samem zagłębieniu m i ę d z y k ł y k c i o w e m ffossa intercondyloidea) . Resztki 

 te. zupełnie zniszczone, były zmieszane z drobnemi cząsteczkami nieorganicznego pochodzenia. 

 Konieczność dokładnego zbadania ustosunkowania tej części kości zmusiła mnie do usunięcia 

 tych resztek, które zresztą wobec ich stanu zupełnego zniszczenia, tudzież nader wielkiej 

 obfitości części miękkich, jakich dostarczyły inne wykopaliska staruńskie (jak nosorożec; ma- 

 mut, ptak i żaba), nie przedstawiały żadnej wartości. 



Kość udowa posiada tę samą barwę palonej kawy jak i inne kości. Ogólny kształt 

 jej i zgodność poszczególnych znamionach z porównanemi kośćmi udowemi sów dzisiejszych 

 nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż kopalna ta kość należy do osobnika z rodziny sów 

 (Strigidae). Ten sam kształt górnej części jej główki i krętarza większego, ten sam rysunek 

 jaki tworzy, słabo zresztą na kości zaznaczony, grzebień, biegnący od większego krętarza, prze- 

 chodzący następnie na środek trzonu kości, aby w jednej trzeciej części dolnej długości roz- 

 dzielić się na dwie linie, zmierzające ku przedniemu wewnętrznemu i bocznemu 

 kłykciowi (epicondylus medialis et lateralis), wskutek czego powstaje na kości w dol- 

 nej jej części płaszczyzna wydłużonego trójkąta, takie samo przedzielenie tylnego kłykcia 

 bocznego (condyliis lateralis), dowodzi już nietylko przynależności do rodziny sów wogóle. 

 lecz jak dowiodło bezpośrednie porównanie tej kości z kością udową dzisiejszej sowy uszatej, 

 do rodzaju Asio. 



Potwierdzają to także ściślejsze pomiary, jakie wykonałem na kości kopalnej, tudzież 

 na dwu gatunkach dzisiejszych sów z rodzaju Asio i Strix, odpowiadających sobie mniej 

 więcej wielkością, t. j. na sowie uszatej (Asio ottis L.) i sowie płomykówce (Strix 

 flammea L.). W poniższem zestawieniu w I. kolumnie podane są pomiary (str. 346) kości 

 udowej sowy ze Staruni, w II. Asio otus, w III. Strix flammea. 



O ile zatem z tego zestawienia wynika, udo kopalne przewyższa długością obie kości, 

 które mi do porównania służyły, ale szerokością dolnego swego końca ustępuje szerokości 

 uda sowy płomykówki, zgadzając się znowu z szerokością uda sowy uszatej. To samo od- 

 nosi się do grubości jej u dołu i w środku, wskutek czego sprawia ona, w całości wzięta, wra- 

 żenie kości smuklejszej od uda sowy płomykówki. Poza długością uda kopalnego,- większą 



*) »Klucz do oznaczania zwierząt kręg. ziem Polskich*, str. 55 i 56. Kraków 1910. 



WYKOPAUSK* STARUŃSKIE 44 



