— 354 — 



Znamienną cechą, po której odrazu odróżnić można ten trzon od trzonu potylicznego 

 wszystkich przedewszystkiem parzystokopytnych, jest brak zupełny guzów mięśniowych 

 (i itbent muscularia, dawniej zw. t. pharyngea), jakie w silnej mierze, tuż po za kłyk- 

 ci a mi potylicznymi ( condyli occipitales) leżą, tak, że powierzchnie stawowe przechodzą 

 na nie i że wskutek tego tylna ich strona stanowi wraz z powierzchniami kłykci jednolitą 

 powierzchnię stawową, przylegającą do odpowiedniej płaszczyzny stawowej I. kręgu szyjnego, 

 I. j. atlasu. Na opisywanym ułamku odnośne powierzchnie stawowe zachodzą wprawdzie, jak 

 lo zwłaszcza po lewej stronie widzimy, daleko na trzon potylicy, nie tworzą jednak guzów. 

 lecz łagodnie przechodzą na trzon. Pomiędzy obiema powierzchniami biegnie płytka średniej 

 szerokości rynienka, znowu w zupełnej zgodności z odpowiednią rynienką trzonu potylicznego 

 czaszki konia dzisiejszego. Cały kształt trzonu, o przekroju mniej więcej regularnego trapezu, 

 odpowiada również stosunkom odpowiednim u koni, a zgodność ta idzie nawet tak daleko. 

 że i wewnętrzna, I. j. górna strona tego ułamka nie różni się wcale od trzonu potylicy konia 

 dzisiejszego, gdyż nawet dwa tak niestałe z swej natury otworki odżywcze (for. nn- 

 Irino. znajdujące się w tylnej części wewnętrznej powierzchni tej kości, napotykamy zarówno 

 w ułamku staruńskim, jak i u koni dzisiejszych. 



Boczne brzegi górnej części trzonu tego są utrącone tak, że z tej strony widziany 

 sprawia znowu wrażenie kości węższej, niż odpowiednia część potylicy u okazów dzisiejszych 

 do porównania mi służących. O rozmiarach szerokości jego można jednak mieć dokładne wyo- 

 brażenie, albowiem dolne brzegi otworów kłykciowych (foramina conctyloidea) za- 

 chowały się po obu stronach trzonu. 



Pomiary trzonu potylicznego (w mm): 





Starunia 



Szerokość między for. condyloiclea . . 



rynienki między cond. occipitales . 



61 



355 



33 



9 



Jest to zatem sam Irzon kości potylicznej konia (Equus caballus L.), któ- 

 rego niepodobna odróżnić od trzonu koni dzisiejszych. Przemawia zatem i późny już wiek 

 warstw slaruńskich, tak, że o Eąmts Stenonis Corchi, lub E. wurtembergensis Wiist. mowy 

 być tu nie może. Możnaby więc nazwę Eąiuis cabalhis zaopatrzyć co najwyżej dodatkiem 

 fossilis. na oznaczenie, iż jest to materyał kopalny, nie dzisiejszy i że odnosi się do konia 

 w stanie dzikim jeszcze żyjącego, który jednak pod względem cech swych mieści się zupełnie 

 w granicach zmienności typu dzisiejszego. 



Eąwis caballus jest w rodzaju Eguus, występującym po raz pierwszy w pliocenie 

 Indy i zagangesowych i Chin, gatunkiem najmłodszym, który pojawił się dopiero w pleistocenie 

 Europy, półn. Azvi i półn. Afryki, i .udzie żyje do dziś dnia, wprawdzie już nie w dzikim 

 stanie, lecz tylko jako zwierzę domowe. 



