E) ŁUSZCZAK GRUBODZIOB 

 (Coccothraustes coccothraustes L.) 



wydobyty z pleistoceńskich iłów w Staruni. 

 Opracował 



Dr. Władysław Mierzejewski. 



Wstęp. 



W przeciwieństwie do ogromnej ilości gatunków kopalnych kręgowców liczba ptaków 

 kopalnych jest wogóle bardzo nieznaczna, wprost znikoma, bo znamy ich dotąd zaledwie 

 500 gatunków, z których większą część opisano na podstawie zaledwie paru zachowanych kości 

 lub nawet tylko ich ułamków. Ogromną rzadkość kopalnych ptaków, w porównaniu z olbrzy- 

 mią ilością obecnie żyjących z górą 10.000 gatunków, trudno wytłómaczyć w sposób mniej 

 lub więcej zadowalniający. Według Zittla x ) można przyjąć, że przyczyną tego jest odmienny 

 sposób życia ptaków i zdolność łatwego unikania grożących im niebezpieczeństw. Najczęst- 

 szym powodem śmierci zwierząt lądowych ma być zdaniem jego, śmierć wskutek utonięcia, 

 co znowu wyjątkowo tylko zdarzyć się może ptakom starym lub młodym, już latającym. Na- 

 wet w większej ilości znajdywane w jeclnem miejscu resztki jednego lub kilku gatunków pta- 

 ków, jak naprzykład w mioceńskich tufach źródlanych, nie pochodzą z osobników bezpo- 

 średnio zatoniętych, lecz są szczątkami ptactwa wodnego, które zginęło odurzone prawdo- 

 podobnie wydobywającym się gwałtownie dwutlenkiem węgla, lub jakimś innym gazem trują- 

 cym. Śmierć w tym wypadku nastąpiła prawdopodobnie bardzo szybko, prawie że nagle, co 

 wskazuje znalezienie szkieletów ptasich, leżących na jajach, naprzykład w miejscowości Saint- 

 -Gerand-le-Puy we Francyi 2 ). 



Częściej zachowały się szczątki ptaków innym sposobem. Znaczna np. ilość kości 

 pardwy (Lagopus albus K. et. BI.), nagromadzonych w jaskiniach warstw pleistoceńskich 

 górnych, pochodzi z ptaków zabitych przez sowy i częściowo tylko przez nie strawionych. 



1 ) Zittel. Grundzuge der Paleontologie. II. Vertebrata. Miinchen und Berlin. 1911. 



2 ) Paul Paris. Oiseaux fossiles de la France. Rev. Franc. d'0rnithol. 1912. N-o 37, p. 283. 



